«Το βιολί» κι ο Μπουνιουέλ

Η πρόσφατη μεξικάνικη κινηματογραφική ταινία «Το βιολί» θα μείνει στο μυαλό μου κυρίως εξαιτίας μιας άλλης ταινίας, γυρισμένης 75 χρόνια νωρίτερα.

Το 1932, ο Λουίς Μπουνιουέλ σκηνοθετεί την ταινία «Γη χωρίς ψωμί» (Los Hurdes). Σ’ αυτήν, ανάμεσα στ’ άλλα, καταγράφει την ζωή στην ομώνυμη αγροτική περιοχή της Ισπανίας, λίγο μόνο καιρό μετά την ίδρυση της β’ ισπανικής δημοκρατίας και πριν το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου. Παρά το υπονομευτικό ύφος του Μπουνιουέλ, που γνωρίζουμε κι από τις υπόλοιπες ταινίες του, η φτώχεια και η σκληρότητα των συνθηκών ζωής των ανθρώπων της υπαίθρου μάς συγκλονίζει.

Ακόμη πιο συγκλονιστική, όμως, είναι η ομοιότητα των εικόνων του Μπουνιουέλ μ’ αυτές που απαθανατίζει η κάμερα του Φρανσίσκο Βάργκας 75 χρόνια αργότερα στην περιοχή Γκουερέρο του Μεξικού: έλλειψη στοιχειωδών τεχνικών μέσων, εξάρτηση από τους λευκούς ιδιοκτήτες της γής, εξαθλίωση, η απόλυτη φτώχεια και, σαν κερασάκι στην τούρτα, η βία που ασκεί ο κυβερνητικός στρατός. Πόσο ακόμη μπορεί να στίψει κανείς αυτούς τους ανθρώπους;

Αυτές οι συνθήκες δεν μπορεί να γίνονται ανεκτές για πάντα ή μάλλον δεν είναι ποτέ ανεκτές. Αυτό είναι το θέμα της ταινίας, ακόμη κι αν τα φαινόμενα απατούν, όπως αποδεικνύει ο Δον Πλουτάρκο, αδιαφιλονίκητος πρωταγωνιστής της ταινίας. Ακόμη, όμως, κι αν οι ρυτίδες στο πρόσωπο και το χέρι του 83χρονου Angel Tavira μένουν αξέχαστες, νομίζω πως η σημαντικότερη συμβολή της ταινίας είναι οι εικόνες της αθλιότητας.

Τι τόπο, βέβαια, θα πιάσουν αυτές οι εικόνες στο μυαλό και την καρδιά του άνετου σινεφίλ του δυτικού κόσμου είναι ένα άλλο θέμα. Εγώ πάντως είδα την ταινία Πέμπτη βράδυ ώρα 11 στην «Αφαία» μαζί με άλλους δύο θεατές.

ΥΓ. Ο Μπουνιουέλ, στην μεξικανική του περίοδο, έχει άλλες δύο ταινίες που αξίζει να συγκριθούν ως εικόνες μ’ αυτές του Βάργκας: Los Olvidados (1950), Subida al cielo (1952).

Advertisements

3 thoughts on “«Το βιολί» κι ο Μπουνιουέλ

  1. Πολύ καλή ταινία, κι έχει κάνει τον κύκλο της στις αίθουσες. Κι εγώ την είδα πρόσφατα, μέσα στις γιορτές, στην «Ανδόρα», στις 9 το βράδυ, και είχε καμιά 50ρια θεατές. Not bad!

    Καλή χρονιά!

  2. Μια προσθήκη σε όσα έχουν αναφερθεί έως τώρα για το Βιολί: πέρα από την αθλιότητα της μοίρας των εξεγερμένων χωρικών, η συνειδητοποίηση της ματαιότητας της τέχνης ως ιδανικού στην κοινωνία των όπλων, δίνεται με τον πιο σπαρακτικό τρόπο που έχω ποτέ δει.

  3. @Shana: Στην τελική σκηνή φυσικά: «Τέρμα η μουσική». Αν και δεν είμαι σίγουρος αν μιλάμε για ματαιότητα της τέχνης ή αν εκείνη τη στιγμή το δοξάρι νικάει το σπαθί, αν θες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s