Κοινωνική μνήμη, δημόσιος χώρος και εξουσιαστικές πρακτικές

Η xilaren γράφει στο μπλογκ του Rakasha για μια ενδιαφέρουσα αίσθηση του τι ακριβώς συνιστά για τους Γάλλους τη διατήρηση της κοινωνικής μνήμης σε μια πόλη, ενώ ταυτόχρονα σχεδόν ο Ιός της Ελευθεροτυπίας ασχολείται με την αποσιώπηση από τα γαλλικά ΜΜΕ των φοιτητικών κινητοποιήσεων αυτού του διαστήματος.

Εγώ, πάλι, έχοντας προσφάτως επιστρέψει από ένα ταξίδι αναψυχής στη γαλλική πρωτεύουσα (ήμουν εκεί και την ημέρα της πορείας που περιγράφει ο Ιός και ναι, έμενα δυο βήματα από τον σταθμό Jean Jaures του μετρό!), βρήκα σε μια παλιά νουβέλα του Βασίλη Βασιλικού αυτό που μου ‘μεινε απ’ την κυρίαρχη αφήγηση του Παρισιού (από «Το Ψαροτούφεκο», 1970):

Το Ορλύ είναι ένα κομψό αεροδρόμιο. Στη Γαλλία που φασιστικοποιείται σταδιακά, η κομψότητα είναι εκείνο που τη σώζει. Και το Παρίσι του μέλλοντος θάναι ένα τεράστιο ξενοδοχείο για τους φίλους της τέχνης, της μόδας και της γαστρονομίας. Το Παρίσι της Βαστίλης, το Παρίσι της Κομούνας, το Παρίσι της Απελευθέρωσης και το Παρίσι του Μάη δεν θα υπάρχουν πια. Στη θέση του, με την αναγκαστική άμπωτι της εργατιάς στα προάστια, θάχει απομείνει ένα άδειο κέλυφος, αντηχείο της επανάστασης, σορβονικό μαυσωλείο, για τους τουρίστες.

Το Παρίσι πάντοτε ήταν μια πόλη όπου η εξουσία εκφραζόταν δια της αρχιτεκτονικής και η αρχιτεκτονική υπηρετούσε την πάσης φύσεως εξουσία. Για σκεφτείτε: Η Notre Dame, σύμβολο θρησκευτικής εξουσίας, το παλάτι του Λούβρου, σύμβολο πολιτικής εξουσίας, η Αψίδα του Θριάμβου, σύμβολο στρατιωτικής ισχύος, ο Πύργος του Άιφελ, σύμβολο τεχνικής καινοτομίας και οικονομικής εξουσίας και φυσικά οι λεωφόροι του Hausmann, σύμβολο ταξικής εξουσίας.

Σήμερα, γύρω στα 30 εκατομμύρια τουρίστες καταφθάνουν ετησίως στο Παρίσι για να επισκεφθούν τα κουφάρια των αρχιτεκτονικών συμβόλων της εξουσίας του παρελθόντος. Πρέπει να το ευχαριστιούνται, με τις φωτογραφικές μηχανές τους και τα μπιστρό τους, αυτό το εικονικό ταξίδι στο μεγαλοπρεπές παρελθόν. Αυτή, εξάλλου, είναι και η κυρίαρχη αφήγηση για το Παρίσι, η αφήγηση του παρελθόντος που προκρίνει και προωθεί η εξουσία, εννοώ.

Και το σήμερα; Πρέπει να φύγει κανείς από τα κεντρικά διαμερίσματα για να βρει την σημερινή αρχιτεκτονική πρόταση της εξουσίας (ή, αν θέλετε, την εξουσιαστική πρόταση της αρχιτεκτονικής). Πρέπει ν’ αφήσει πίσω του το Ετουάλ και την Αψίδα του Θριάμβου και να οδηγηθεί (με λεωφορείο κατά προτίμηση) στο δυστοπικό μέλλον της Défense. Αν κάποτε μιλούσαμε για τον πιστό, τον υπήκοο, τον στρατιώτη, τον παραγωγό και τον εργάτη, σήμερα εδώ μιλάμε για τον καταναλωτή, το μόνο επιτρεπόμενο πρότυπο ζωής για τον άνθρωπο της πόλης.

Και ο πολίτης, αυτό το δημιούργημα της Γαλλικής Επανάστασης του 1789; Ας γελάσω!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s