ΟΗΕ: Αν φυλάς τα πρόβατα, καλό είναι να ξέρεις πού βρίσκονται οι λύκοι

Έγραφα, προ ημερών, για τον ΟΗΕ κι αυτούς που τον στελεχώνουν με αφορμή την επίσκεψη στην Ελλάδα του Ύπατου Αρμοστή για τους Πρόσφυγες. Ένα άρθρο του Chris Blattman στο μπλογκ του και το αντίστοιχο άρθρο στο Yale Daily News έρχεται κατά κάποιο τρόπο να μ’ επιβεβαιώσει σε σχέση με το ποιοι ελέγχουν σήμερα τέτοιους οργανισμούς, βάζοντάς με στη θέση μου. Μεταφράζω από το μπλογκ του Chris Blattman:

Χθες παρουσίασα μια συνάντηση με τον  James O.C. Jonah, πρώην υπ’ αριθμόν δύο του ΟΗΕ (υπό τον Μπούτρος Μπούτρος-Γκάλι. […] Αφού πέρασε μια ζωή στον θεσμό, είναι βαθιά απογοητευμένος.

Πήγε στον ΟΗΕ το 1963. Γεννημένος στη Σιέρα Λεόνε, εκπαιδεύτηκε στην Αγγλία και τις ΗΠΑ, και τον προσέλαβαν κάποιοι εκ των φωτισμένων καθοδηγητών του ΟΗΕ. Τριάντα ένα χρόνια αργότερα, έφυγε για να επιβλέψει την μετάβαση στη δημοκρατία στη γενέτειρά του, αναλαμβάνοντας το υπουργείο οικονομικών της Σιέρα Λεόνε από το 1998 ως το 2001.

Έχω συνηθίσει οι διπλωμάτες να είναι διπλωματικοί. Ο Jonah τα είπε έξω από τα δόντια.

Είπε ότι ο Μπούτρος Μπούτρος-Γκάλι εκδιώχθηκε γιατί ήταν πολύ ικανός και ισχυρός. Είναι λογικό που το Συμβούλιο Ασφαλείας ήθελε να τον αντικαταστήσει με κάποιον πιο αδύναμο. Δηλαδή τον Κόφι Ανάν. Ο Ανάν, λέει ο Jonah, δεν είχε την αξιοπιστία ή τη διανοητική ικανότητα να γίνει σπουδαίος Γενικός Γραμματέας. Ο Μπαν Κι Μουν είναι αρκετά έξυπνος, αλλά δεν τα καταφέρνει οργανωτικά. Και με τους δυο, το Συμβούλιο Ασφαλείας πέτυχε αυτό που ζητούσε: Γραμματείς και όχι Στρατηγούς (στμ λογοπαίγνιο με το general secretary).

Επίσης ο Jonah δεν χρύσωσε το χάπι μιας ζωής σε διεθνή υπηρεσία. Τον ρώτησα τι θα συμβούλευε έντιμους φοιτητές με ενδιαφέρον στην διπλωματία και την ανάπτυξη. «Λοιπόν», είπε, «η ζωή είναι άδικη».

[…] Ο Jonah προειδοποίησε να μην δουλέψουν για τον ΟΗΕ, εκτός αν είναι στο πεδίο. Σήμερα οι άνθρωποι δουλεύουν στον ΟΗΕ επειδή είναι ένα επάγγελμα, κι όχι επειδή είναι ένα πάθος κι ένα λειτούργημα. Η καλή δουλειά σήμερα γίνεται από τις ΜΚΟ.

Το 1963, η γενιά του προσέβλεπε σε μια αναπτυσσόμενη Αφρική, έναν αποτελεσματικό κι ελπιδοφόρο ΟΗΕ και μια διεθνή υπηρεσία για την οποία θα ήσουν περήφανος. Είναι σαφές πως απογοητεύτηκε.

Αντί να αποτρέψει τους νέους από τη δημόσια υπηρεσία, θέλει να τη δουν χωρίς εξωραϊσμούς. «Η πολιτική είναι πολύ σκληρή», είπε. «Πρέπει να είσαι επίμονος και ο ιδεαλισμός δεν σε πηγαίνει πουθενά».

«Ο κόσμος είναι ένα πολύ δύσκολο μέρος. Αν φυλάς τα πρόβατα, καλό είναι να ξέρεις πού βρίσκονται οι λύκοι».

Φαντάζομαι πως και για τη γούνα του James Jonah θα μπορούσε κανείς να βρει ράμματα, όμως εμένα μου αρκεί αυτή η πραγματιστική περιγραφή των συνθηκών στους διεθνείς οργανισμούς, ειδικά μάλιστα στον ΟΗΕ.  Ας προσέχαμε.

Οι «ψυχολογισμοί» της εξουσίας

Αυτές τις μέρες που η δεξιά αλωνίζει παίζοντας επικίνδυνα με τα αισθήματα του κόσμου, μ’ αφορμή το νομοσχέδιο για την ιθαγένεια της δεύτερης γενιάς, εγώ προσέχω άλλες τοποθετήσεις μελών της πολιτικής και δημοσιογραφικής ελίτ.

Μέσα απ’ το πρίσμα μιας υποτιθέμενης «ψυχολογικής ερμηνείας», ορισμένοι αγωνιούν να δουν ορισμένα αρθρωμένα συστημικά προβλήματα της σύγχρονης κατάστασης στην Ελλάδα ως ατομικά, που γι αυτό επιζητούν εξατομικευμένες και όχι γενικές λύσεις.

Δυο πρόχειρα παραδείγματα των τελευταίων ημερών, μας προσφέρουν με χαρά ένας προβεβλημένος δημοσιογράφος του Συγκροτήματος και ο υπουργός προ-πο.

Γράφει ο Γ. Πρετεντέρης στο Βήμα μ’ αφορμή τον δεύτερο εμπρησμό της Συναγωγής των Χανίων:

Δεν μπορώ να φανταστώ τι σόι άνθρωποι είναι όσοι δέρνουν φτωχομετανάστες στα Πατήσια ή καίνε μια Συναγωγή στα Χανιά. Δεν μπορώ να εξηγήσω πώς προέκυψαν. Δεν μπορώ να καταλάβω τόσο μίσος για ό,τι δεν είναι σαν κι αυτούς. Δεν μπορώ να κατανοήσω την ανασφάλεια και τον φόβο που τους φέρνουν αντιμέτωπους με ό,τι αλλάζει γύρω τους.

Και ο υπουργός ΠΡΟ-ΠΟ, ο δημοφιλέστερος αυτής της κυβέρνησης, λέει στη Βουλή για την αστυνομική βία:

Φτάνει πια, δεν πάει άλλο. Πρέπει να αλλάξουμε και εμείς ήρθαμε εδώ για να αλλάξουμε τα πράγματα. Και όχι για να παρατηρούμε ορισμένους επίορκους να βασανίζουν ανθρώπους μόνους που υπάρχουν εδώ, ξένους που δεν κατηγορούνται για κάτι σημαντικό, προκειμένου κάποιοι να ικανοποιούν τα βάρβαρα αισθήματά τους.

Δεν ξέρω αν είναι συνειδητή αυτή η προσπάθεια, αν όμως είναι, οι γράφοντες είναι επικίνδυνοι! Αν είναι ασυνείδητη,  είναι απλώς ανεπαρκείς για τα πόστα τους.

Ο ωραίος Antonio

Το να επιτρέπει  κανείς τη διαβίωση κάποιων ανθρώπων σε μια αβέβαιη κατάσταση, δεν είναι σωστό. Ενώ το να μπορεί κανείς να εντοπίσει και να αναγνωρίσει ποιος είναι ποιος και ποιος ακριβώς ζει πού και από πού, ποιος χρήζει προστασίας ή ίσως δεν χρήζει προστασίας, και άρα θα πρέπει να επαναπροωθηθεί στην χώρα προέλευσής του ή σε άλλη χώρα, κατά την άποψή μας, είναι ο ορθός τρόπος όχι μόνο για να τύχουν πλήρους σεβασμού τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και για να προστατέψουμε την εθνική ασφάλεια και τα εθνικά συμφέροντα.

Ποιος το λέει αυτό; Ο Ύπατος Αρμοστής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, Antonio Gutteres, μετά τη συνάντησή του σήμερα με τον Έλληνα πρωθυπουργό.

Ο Antonio έχει υπάρξει, όπως μας υπενθύμισε σήμερα και ο ΓΑΠ, πρωθυπουργός της Πορτογαλίας και πρόεδρος της σοσιαλιστικής διεθνούς (όχι της πρώτης, προφανώς, και ούτε καν της δεύτερης).

Είναι πολύ αποκαρδιωτικό, από μια άποψη, να εκφράζονται έτσι εκείνοι που εκπροσωπούν τους θεσμούς που υποτίθεται ότι, με μεγάλο βαθμό αποδοχής, εκφράζουν τις ιδέες της ανθρώπινης αλληλεγγύης και της παγκόσμιας ειρήνης.

Νομίζω πως αυτές οι θέσεις δεν θα εκφράζουν και τον οργανωτικό ιστό της ύπατης αρμοστείας. Τουλάχιστον αυτή την εντύπωση έχω από το έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό τους που έχει πέσει κατά καιρούς στα χέρια μου. Μπορεί φυσικά αυτό να είναι απλά μια ελπίδα.

Έτσι έχουν τα πράγματα: Με την έλλειψη πολιτικού υποκειμένου στο δυτικό κόσμο, η φιλοσοφική επικέντρωση στο άτομο και η καταναλωτική ευδαιμονία πήραν το πάνω χέρι. Σήμερα οι ελίτ μπορούν να λένε ό,τι θέλουν ελέγχοντας όλες τις θέσεις ευθύνης.

Η όποια πιθανότητα μεταστροφής είναι μόνο στο χέρι μας.