Μερικές πρόχειρες σκέψεις για τη στρατηγική απέναντι στο φασιστικό φαινόμενο

Όλος μου ο προβληματισμός γύρω από την ΧΑ ξεκινά από μια βασική αντίληψη: η ΧΑ μπορεί να είναι συμμορία, αλλά ο φασισμός είναι κίνημα. Ιστορικά αυτό ήταν το λάθος που έκαναν όλοι απέναντι στο φασισμό του μεσοπολέμου: τον υποτίμησαν θεωρώντας τον συμμορία, την εποχή που εκείνος έβρισκε ανταπόκριση στις μάζες. Όταν πια οι μάζες ήταν μαζί με τον φασισμό, ήταν αργά.

Το εξαιρετικά χρήσιμο βιβλίο του Παλμίρο Τολιάτι με τίτλο «Μαθήματα για το φασισμό» βασίζεται σε μαθήματα που έκανε ο Τολιάτι σε Ιταλούς κομμουνιστές στην κομματική σχολή της Μόσχας το 1935, όταν βεβαίως είχαν υποχρεωθεί μετά την ήττα και για λόγους ασφαλείας να εγκαταλείψουν την φασιστική Ιταλία.

Τα γεγονότα της Ιταλίας και της Γερμανίας οδήγησαν τότε την Κομμουνιστική Διεθνή σε μια αλλαγή γραμμής απέναντι στον φασισμό (7ο συνέδριο, 1935). Στην Ελλάδα, αυτή η αλλαγή γραμμής της Διεθνούς εκφράστηκε στις αρχές του 1936 με το σύμφωνο Σοφούλη-Σκλάβαινα (βασει του οποίου το ΚΚΕ στήριξε στο κοινοβούλιο την εκλογή του φιλελεύθερου Σοφούλη στη θέση του Προέδρου της Βουλής), όμως ήταν ήδη αργά – λίγους μήνες αργότερα ο Μεταξάς με τις ευλογίες του βασιλιά θα αναλάμβανε πρωθυπουργός και θα προχωρούσε στη δικτατορία.

Γιατί τα λέω αυτά: από πολιτική σκοπιά, η διαρκής προσπάθεια παρακολούθησης των «ατοπημάτων» της ΧΑ και έκθεσής τους προς την κοινή γνώμη μπορεί να καταλήξει ένα ατελέσφορο κυνήγι μαγισσών από την ανάποδη. Για κάθε αμφιβόλου ποιότητος χρυσαυγίτικο βιογραφικό που βγαίνει στο φως, υπάρχουν δεκάδες «συστημικά» βιογραφικά διαφθοράς απ’ τα οποία θ’ αντλεί ο αντίπαλος. Κάθε επίκληση αστικής νομιμότητας σ’ ό,τι αφορά τη βία που ασκεί η ΧΑ, θα συμψηφίζεται από τον αντίπαλο με εκατοντάδες πράξεις κοινωνικής ανυπακοής της αριστεράς. Κι ακόμη χειρότερα, για κάθε επινοημένη ιστορία ομαδικού βιασμού, θα υπάρχουν δεκάδες πραγματικές ιστορίες χαμηλής εγκληματικότητας ή και αδίκως χυμένου αίματος (δες πχ Γ’ Σεπτεμβρίου και Ζαρουχλέικα). Στο ταμείο, ενδέχεται να είμαστε οι χαμένοι.

Και χαμένοι μπορεί να είμαστε γιατί ο διαιτητής αυτής της αντιπαράθεσης είναι οι μάζες: αυτές οι ετεροκαθοριζόμενες παραζαλισμένες λαϊκές μάζες που διαμόρφωσε η μεταπολιτευτική πραγματικότητα, ο καταπιεσμένος ψηφοφόρος του ΠΑΣΟΚ του ’81 με την ωφελιμιστική αντίληψη και τον ατομισμό του. Καθώς, όσο κι αν εκλογικά έχει αποδεσμευτεί από το ΠΑΣΟΚ και τον δικομματισμό, διόλου δεν έχει αποδεσμευτεί από τις αυταπάτες του παρελθόντος. Τα όνειρά του για τη ζωή παραμένουν τα ίδια. Κι ακόμη κοιτάζει την πάρτη του. Απ’ αυτού του είδους τον ψηφοφόρο δύσκολα θ’ απαλλαγούμε.

Οι οργανωμένοι φασίστες τύπου ΧΑ, γνωρίζουν αυτό το πρόβλημα και γι’ αυτό απευθύνονται σ’ αυτές τις λίγο-πολύ μισότυφλες μάζες. Γνωρίζουν καλά το παιχνίδι της προπαγάνδας. Γνωρίζουν επίσης πόσο ευκολόπιστο είναι το κοινό τους απέναντι σε οποιαδήποτε ανοησία του πουν. Ουσιαστικά, οι μάζες δεν έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο πιστεύουν πράγματα – απλώς άρχισαν να θεωρούν αναξιόπιστα ορισμένα πρόσωπα, talking heads των δελτίων ειδήσεων και της κεντρικής πολιτικής σκηνής. Η πίστη παραμένει, μετακινούμενη προς τα νέα, άφθαρτα πρόσωπα του Κασιδιάρη και του Καιάδα.

Η ευκολία με την οποία πραγματοποιείται η μετακίνηση αυτή, μας θυμίζει και άλλο ένα ζήτημα που δεν πρέπει να ξεχνάμε όταν συζητάμε για τον φασισμό: ο φασισμός είναι μια εναλλακτική λύση του συστήματος όταν ζορίζουν τα πράγματα, όταν οι μάζες μπαίνουν σε διαδικασία αμφισβήτησης του συστήματος. Κι ακόμη, ο φασισμός έχει ένα εξαιρετικό πλεονέκτημα: είναι απλός.

Προφανώς η Χελώνα θα επανέλθει στο ζήτημα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s