Κατερίνα Γκουλιώνη (1968-2009)

Καταγγελία προς τον συνήγορο του πολίτη της κρατούμενης
Γκουλιώνη Αικατερίνης

Ελεώνας Θηβών (20-02-09)

Είμαι 41 ετών σήμερα, εξαρτημένη από την ηρωίνη από τα 17 μου. Τόσα χρόνια αρρώστια και εξάρτηση από μία ουσία που αν δεν την είχα δε θα μπορούσα να είμαι όρθια για να δύναμαι να εργαστών, για να μπορέσω να ζήσω…

Τον χειρότερο εφιάλτη, όμως, που οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν αυτονόητο συνεπακόλουθο της εξάρτησης, δεν είχα ποτέ φανταστεί ότι θα τον ζήσω έτσι όπως τον ζω και όπως καθημερινώς απειλούμαι ότι μπορεί ανά πάσα στιγμή να υποστώ.

Αυτό το «αυτονόητο συνεπακόλουθο της εξάρτησης», λοιπόν, είναι η φυλάκιση η οποία, ουσιαστικά σημαίνει την αιχμαλωσία και την ομηρία μου από τους δεσμοφύλακες που ελέγχουν κι επεμβαίνουν ακόμη και στα γεννητικά μου όργανα και στ’ απόκρυφα σημεία του σώματός μου.

Όποτε μπαίνω στην φυλακή είτε γιατί εισάγομαι πρώτη φορά είτε γιατί επιστρέφω από δικαστήριο είτε γιατί πήγα νοσοκομείο δέχομαι την εξής επίθεση, η οποία ονομάζεται «έρευνα»:

Η δεσμοφύλακας με υποχρεώνει να βγάλω όλα μου τα ρούχα, με βάζει να σκύψω, ν’ ανοίξω τους γλουτούς, να βήξω και παρατηρεί τον πρωκτό μου. Πολλές φορές βρίσκει ευκαιρία να παρατηρήσει γυμνό σώμα και με κοιτάει καλά καλά, μου φέρεται προσβλητικά, ειρωνικά,
θρασύτατα, σα να’ μαι το τελευταίο σκουπίδι.

Μετά μου δίνουν άλλα ρούχα, από την αποθήκη τους, παράτερα και εξευτελιστικά, μου παίρνουν το σουτιέν γιατί, λέει, «απαγορεύεται» να το φοράω στην απομόνωση γιατί λέει, δήθεν μπορεί να…αυτοκτονήσω μ’ αυτό, μου δίνουν παπούτσια μεγαλύτερο μέγεθος απ’ το δικό μου και περπατάω σαν παλιάτσος και με οδηγούν στο φαρμακείο. Εκεί, με βάζουν να καθίσω σε γυναικολογική καρέκλα και η δεσμοφύλακας βάζει το δάχτυλό της στο αιδοίο μου μέσα στον κόλπο. Στην συνέχεια υποχρεούμαι να ουρήσω μπροστά στην δεσμοφύλακα για να κάνουν το ναρκωτέστ.

Μια φορά, στο χαρτί που ήταν τοποθετημένο στην γυναικολογική καρέκλα όπου μ’ έβαλαν να κάτσω είδα μία τρίχα από προηγούμενη ερευνηθείσα. Η αποστείρωση στα εργαλεία τους είναι κάτι που ενίοτε θυμούνται. Σε άλλες βάζουν διαστολείς και σκουριασμένους, πολλές φορές, τους βάζουν το δάχτυλό τους και συγχρόνως πιέζουν προς τον ορθό ή και από επάνω στη βουβωνική χώρα σε σημείο που η κρατούμενη να πονάει. Τα ειρωνικά σχόλια και τα σόκιν «αστειάκια» των δεσμοφυλάκων δεν λείπουν από το «ρεπερτόριό» τους…

Προσφάτως που αρνήθηκα την κολπική έρευνα και από τον γυναικολόγο, διότι ανεξαρτήτου μορφώσεως, ειδικεύσεως και μορφωτικού επιπέδου το να σου χώνει ο καθείς τα δάχτυλά του είναι τουλάχιστον «απρεπές», θα έλεγα, και ζητούσα υπερηχογράφημα, με απείλησαν ότι θα με δέσουν όλη νύχτα με τη χειροπέδα στο κάγκελο και αυτή την απειλή συγκεκριμένα την ξεστόμισε η δεσμοφύλακας που τελεί χρέη…νοσοκόμας στο Κατάστημα Κράτησης Γυναικών Ελεώνα Θηβών (Κ.Κ.Γ.Ε.Θ.) Γκαβάνα Στέλα παρουσία της υπαρχιφύλακα Σαμπάνη Σωτηρίας, μου είπε πως αφού είμαι κρατούμενη πρέπει να δεχτώ την κολπική κι αυτή που δεν είναι, είναι «άλλο πράμα». Εν ολίγοις αυτό που μου είπαν και λένε είναι ότι αφού είμαι κρατούμενη πρέπει να μου κάνουν ότι θέλουν και να μην αντιδράω.

Με οδήγησαν στην υποδιευθύντρια Καφρίτσα Αγλαϊα, η οποία μου είπε πως αφού αρνούμαι την κολπική έρευνα ότι βρεθεί από ναρκωτικά στην φυλακή θα το χρεώσει σ’ εμένα και πως θα με κρατήσει πολλές ημέρες στην απομόνωση.
Όταν της ζήτησα να μου κάνει υπερηχογράφημα διότι δεν αντέχω άλλο αυτόν τον βιασμό της κολπικής μου είπε πως δεν έχει αυτή τη δυνατότητα. Της απάντησα ότι δεν είμαι υποχρεωμένη να πληρώνω εγώ τη δική τους ανεπάρκεια και με οδήγησαν στην απομόνωση όπου ούτως ή άλλως θα με οδηγούσαν, κάνοντας κολπική ή μη.

Στην απομόνωση με έκλεισαν σ’ εάν κελί όπου έπρεπε να χτυπάω το κουδούνι για να’ ρθει η δεσμοφύλακας να μου ανοίξει να πάω στην μία τουαλέτα που είναι κοινή για όλες τις κρατούμενες στον χώρο αυτόν και παρακολουθούμενη από κάμερα.

Την ώρα της αφόδευσης σε παρακολουθεί η δεσμοφύλακας από την κάμερα κι όταν δει τα περιττώματά σου τότε της ζητάς την άδεια να τραβήξεις καζανάκι.

Εκτός του ότι είμαι αναγκασμένη να κάνω την ανάγκη μου μπροστά σε δεσμοφύλακα είμαι υποχρεωμένη να κάνω 8 αφοδεύσεις για να με βγάλουν από την απομόνωση αλλά κι αυτό, πάλι,
εξαρτάται από τις διαθέσεις τους.

Οι περισσότερες κρατούμενες αναγκάζονται να παίρνουν καθαρτικό για να επιτύχουν αυτές τις κενώσεις και αρκετές φορές είτε δεν έρχεται η δεσμοφύλακας να τους ανοίξει την πόρτα είτε είναι άλλη κρατούμενη στην τουαλέτα και στην κυριολεξία ενεργούνται επάνω τους. Δεν είναι λίγες οι φορές που κάποιες δεσμοφύλακες τις εξευτελίζουν γιατί ενεργήθηκαν επάνω τους ή τους λένε απειλητικά ότι «εδώ είναι Θήβα και το κουδούνι για να πας τουαλέτα θα το χτυπάς όταν έχεις μεγάλη ανάγκη», την οποιά «μεγάλη ανάγκη» την κρίνει η δεσμοφύλακας ή της λένε με δυσφορία «πάλι τουαλέτα θέλεις;» και άλαλ τέτοια με ανείπωτη απανθρωπιά και σαδισμό.

Μου έχει συμβεί να μη μου ανοίγει η δεσμοφύλακας την πόρτα του κελιού για να πάω στην τουαλέτα και ανγκαζόμουν να ουρώ σε πλαστικό μπουκάλι νερού και αργότερα να έχω πρόβλημα με το έντερό μου από την συγκράτηση των κοπράνων. Στο τέλος, έφτασα στο σημείο να κλωτσάω την πόρτα του κελιού για να μου ανοίξει, να μου φέρεται προκλητικά και υποτιμητικά και επειδή την αποκάλεσα «κότα» έγραψε μία ψευδή αναφορά (η κα Δανιηλίδου Χαρίκλεια ει΄ναι η εν λόγω δεσμοφύλακας) σε συνεργασία με τον αρχιφύλακα Γαλάνη Ιωάννη που ήταν υπηρεσία εκείνη την ημέρα και σε αυτόν αναφερόταν η κα Δανιηλίδου, με πέρασα πειθαρχικό κι ο υποτελής σε αυτούς, εισαγγελέας Πρασσάς Γεώργιος με τιμώρησε με πειθαρχική ποινή εγκλεισμού σε κελί της απομόνωσης για πέντε μέρες με, επιπροσθέτως παράνομη, στέρηση καφέ, τσιγάρου και τηλεφώνου.

Πειθαρχικό το οποίο παραγράφεται σε δυο χρόνια πράγμα που σημαίνει πως εκτός του μαρτυρίου που υπέστην δεν θα αποφυλακισθώ με υφ’ όρων απόλυση, δεν θα πάρω άδεια και οι άρρωστοι γονείς μου και η 21χρονη κόρη μου θα περιμένουν πολύ για να με δουν και να τους στηρίξω.

Όλα αυτά συνέβησαν στη γυναικεία φυλακή Κορυδαλλού, αλλά αυτοί οι κύριοι υπηρετούν σήμερα στη Θήβα όπως και ο αρχιφυλακεύων Κοράκης Παναγιώτης, ο οποίος στην εδώ απομόνωση της Θήβας μου είπε πως παρ’ όλες τις 8 κενώσεις κλπ δικαιούται «βάσει του εσωτερικού κανονισμού» να με κρατήσει έξι ημέρες στην απομόνωση. Ο εσωτερικός κανονισμός δεν γράφει κάτι τέτοιο, αντίθετα λέει πως η τριήμερη κράτηση στην απομόνωση γίνεται μ’ εντολή εισαγγελέα και παρατείνεται εφόσον έχουν βρεθεί απαγορευμένες ουσίες στο σώμα του κρατούμενου και δεν μπορούν να αφαιρεθούν…

Μπάνιο δεν μπορείς να κάνεις στην απομόνωση –ειδικό χώρο κράτησης τον ονομάζουν λες και αλλάζοντας όνομα σε κάτι παύει και η φρίκη- γιατί όταν τύχει να έχει ζεστό νερό δεν είναι εκεί η δεσμοφύλακας και όταν είναι εκεί μπορεί να σε βγάλει από το κελί για να κάνεις μπάνιο, το νερό να είναι κρύο και να επιμένει πως είναι ζεστό βγάζοντάς σε τρελή.

Όταν και αν κάνεις μπάνιο σε παρατηρεί. Έτσι, μένουμε χωρίς μπάνιο για 7 μέρες και άνω. Καφέ, νερό υποχρεούσαι να παραγγείλεις μόνο από το καφενείο της φυλακής το οποίο λειτουργεί για τους δεσμοφύλακες και δουλεύουν σε αυτό κρατούμενες. Την τελευταία φορά που κρατήθηκα στην απομόνωση πλήρωσα 20 ευρώ στο καφενείο. Με αυτά τα χρήματα μπορούσα να περάσω περίπου είκοσι μέρες αγοράζοντας καφέ, ζάχαρη κλπ ενώ τα πλήρωσα μέσα σε πέντε μέρες. Αλλά εδώ η διαχείριση των χρημάτων μας εξαρτάται από τις ορέξεις της υπηρεσίας του Κ.Κ.Γ.Ε.Θ.

Όταν λοιπόν, αποφασίσουν οι ασύδοτοι βασανιστές μας να μας βγάλουν από την απομόνωση πρέπει να περάσουμε το ίδιο μαρτύριο της σωματικής έρευνας και της κολπικής εισβολής. Αυτό το ίδιο μαρτύριοι της έρευνας μπορεί ανά πάσα στιγμή να μου το κάνουν και στο θάλαμο, όπου μένω, όταν υπάρχει υπόνοια για ύπαρξη απαγορευμένων ουσιών. Μπαίνουν μέσα στο θάλαμο, μας ξυπνάνε, μας κάνουν σωματική και κολπική έρευνα, μας βγάζουν έξω από τον θάλαμο και ανακατεύουν όλα μας τα πράγματα πετώντας τα κάτω. Μετά χάνουμε πράγματα μας γιατί τα πετάνε ή τα παίρνουν και πρέπει να τακτοποιήσουμε ολόκληρο το θάλαμο για να μπορέσουμε να κοιμηθούμε…

Κάποτε ήμουν άνθρωπος με όνειρα, με όρεξη για μάθηση, με κερδοφόρα επιχείρηση, με όρεξη για δημιουργία.
Σήμερα, όλος αυτός ο πόνος, η κακοποίηση, ο βιασμό του σώματος και της ψυχής που έχω υποστεί με κάνουν να ονειρεύομαι πως τους σκοτώνω όλους αυτούς που πληρώνονται για να βασανίζουν αδύναμους ανθρώπους.

Σφίγγοντας τα δόντια σιγοψιθυρίζω «και για το πείσμα σας, γουρούνια, θα αντέχω» ελπίζοντας να έρθει κάποια μέρα που θα σταμτήσουν να απλώνουν τα βρώμικα, διεστραμμένα χέρια τοςυ επάνω σε αδύναμους ανθρώπους. Το ξέρω πως ο κόσμος δεν αλλάζει, ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΖΕΤΑΙ, όμως, φτάνει να μην αδιαφορούμε.

Ποτέ δεν πρόκειται να ξεπεράσω
τα όσα υπέστην και υπόκειμαι μεσα στη φυλακή.

Γκουλιώνη Κατερίνα

Advertisements

ΟΧΙ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΑΣ

Συμμετέχουμε κι εμείς σήμερα στη διαμαρτυρία για τις φυλακές, αναδημοσιεύοντας το κείμενο που αναρτήθηκε στο http://kratoumenoi.wordpress.com

Είναι απαράδεκτη η κατάσταση στις ελληνικές φυλακές. Είναι κύριο θέμα η ριζική αλλαγή του σωφρονιστικού συστήματος”.

Κάρολος Παπούλιας, 6/11/08

Είμαστε άνθρωποι – κρατούμενοι. Άνθρωποι, λέω”

– Βαγγέλης Πάλλης, Κρατούμενος, 9/11/08

Από τις τρεις Νοεμβρίου μία εκκωφαντική κραυγή συνταράσσει τα θεμέλια της Δημοκρατίας μας. Από τις τρεις Νοεμβρίου σύσσωμοι οι κρατούμενοι όλης της χώρας κατεβαίνουν σε απεργία πείνας διεκδικώντας το αυτονόητο : τη χαμένη τους αξιοπρέπεια. Απέναντί τους αντιμετωπίζουν την εκκωφαντική σιωπή των κραταιών ΜΜΕ και την παντελή αδιαφορία της πολιτικής ηγεσίας. Σε αυτές τις πρακτικές όσοι υπογράφουμε αυτό το κείμενο ΔΕ ΣΥΝΑΙΝΟΥΜΕ.

Η κατάσταση στις Ελληνικές φυλακές είναι απερίγραπτη και μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο με τη σκληρή γλώσσα των μαθηματικών. Στα κατ’ επίφαση “σωφρονιστικά” ιδρύματα της χώρας έχουν καταγραφεί συνολικά 417 θάνατοι την τελευταία δεκαετία, ενώ ο ρυθμός τους έχει απογειωθεί σε τέτοιο σημείο, ώστε σήμερα να σβήνουν στα χέρια του κράτους τέσσερις άνθρωποι το μήνα. Η πληρότητα αγγίζει το 168% (10.113 κρατούμενοι για 6.019 θέσεις) με την αναλογία χώρου για κάθε άνθρωπο να φτάνει σε περιπτώσεις το 1τμ. Με ημερήσιο κρατικό έξοδο ανά κρατούμενο τα 3,60 Ευρώ τα συσσίτια που παρέχονται είναι άθλια, οι υποδομές θυμίζουν μεσαίωνα και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη είναι ελλιπέστατη. Συγχρόνως, το Ελληνικό δικαστικό σύστημα στέλνει στη φυλακή έναν στους χίλιους κατοίκους της χώρας με τους έγκλειστους χωρίς δίκη (υπό προσωρινή κράτηση) να αγγίζουν το 30% του συνολικού αριθμού των κρατουμένων. Αν η ποιότητα μίας Δημοκρατίας κρίνεται από τις φυλακές της, τότε η Δημοκρατία μας ασθμαίνει. Αν η τιμώρηση παραβατικών συμπεριφορών με εγκλεισμό γίνεται από το κράτος στο όνομα της κοινωνίας, τότε για την κατάσταση στις Ελληνικές φυλακές είμαστε όλοι υπόλογοι, με συντριπτικές όμως ευθύνες να αναλογούν στην κρατική μηχανή. Σε αυτή την πραγματικότητα όσοι υπογράφουμε αυτό το κείμενο απαντούμε ΟΧΙ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΑΣ.

Τα στοιχεία που αποκαλύπτονται από επίσημους φορείς για τις Ελληνικές φυλακές σκιαγραφούν εικόνα κολαστηρίων. Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (2007) διαπιστώνει βασανιστήρια, απάνθρωπη μεταχείριση και απειλές κατά της ζωής κρατουμένων, σειρά παραβιάσεων αναφορικά με τις συνθήκες κράτησης, ελλείμματα στη διερεύνηση και τιμωρία των ενόχων, αποσιώπηση περιστατικών βίας με την συμπαιγνία ιατρών και φυλάκων, απαράδεκτες συνθήκες ιατρικής περίθαλψης και ιατρικού ελέγχου στους κρατούμενους κλπ. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει εκδώσει σειρά καταδικαστικών για την Ελλάδα αποφάσεων που αφορούν κακομεταχείριση ή/και παραβιάσεις άλλων δικαιωμάτων κρατουμένων από σωφρονιστικές αρχές. Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου έχει πάρει απόφαση – καταπέλτη για τα κακώς κείμενα στις φυλακές, προτείνοντας άμεσες δράσεις για την επίλυση τους. Ο Συνήγορος του Πολίτη διαμαρτύρεται για την παντελή έλλειψη συνεργασίας των αρμόδιων κρατικών φορεών μαζί του, λόγω της οποίας έχει ουσιαστικά απαγορευτεί η είσοδός του στις φυλακές της χώρας τα τελευταία δύο χρόνια. Οι δικηγορικοί σύλλογοι όλης της χώρας, μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως η Διεθνής Αμνηστία, και πολλοί πολιτικοί/κοινωνικοί φορείς καταγγέλλουν την απαράδεκτη κατάσταση και ζητούν ευρύτερη συνεργασία για το ξεπέρασμα του προβλήματος. Αν ανθρώπινα είναι τα δικαιώματα που πρέπει να απολαμβάνει κάθε ανθρώπινο ον, κάθε στέρησή τους στις Ελληνικές φυλακές αποτελεί ανοιχτή πληγή για την κοινωνία μας. Σε αυτή την κατάσταση όσοι υπογράφουμε αυτό το κείμενο απαντούμε ΝΑ ΣΠΑΣΕΙ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΤΟ ΑΒΑΤΟ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ.

Με την απεργία πείνας οι κρατούμενοι καταφεύγουν στο τελευταίο οχυρό αντίστασης, που τους έχει απομείνει, το σώμα τους. Είχε προηγηθεί έσχατη έκκλησή τους προ μηνός προς τους ιθύνοντες να ενσκήψουν στο πρόβλημα, καθώς δεν πήγαινε άλλο. Για να λύσουν την απεργία πείνας ζητούν την ικανοποίηση αιτημάτων, που αποκαθιστούν την χαμένη τους αξιοπρέπεια και επανακτούν τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματά τους, αιτημάτων συγκεκριμένων, αξιοπρεπών και άμεσα υλοποιήσιμων. Απέναντι στις κινητοποιήσεις των κρατουμένων η πολιτική ηγεσία εξαντλεί τη δράση της σε αδιαφορία, υποσχέσεις και καταστολή των κινημάτων τους. Τυχόν αδιαφορία και αναλγησία της πολιτικής ηγεσίας όμως και σε αυτή τη φάση θα σημαίνει νεκρούς απεργούς πείνας. Στη μετωπική λοιπόν σύγκρουση που επιλέγουν οι κρατούμενοι της χώρας για τη διεκδίκηση των ανθρωπίνως αυτονόητων δε μπορούμε να μένουμε απαθείς σταυρώνοντας τα χέρια και περιμένοντας τις ειδήσεις των θανάτων από τις απεργίες πείνας αλλά θα σταθούμε αλληλέγγυοι. Αν η περιφρούρηση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιβάλλουν την επαγρύπνιση όλων μας, τώρα είναι λοιπόν η στιγμή να πάρουμε θέση όλοι απέναντι στο πρόβλημα χωρίς αδιαφορίες και υπεκφυγές.

Απέναντι στην τεταμένη κατάσταση στις φυλακές όλης της χώρας όσοι υπογράφουμε αυτό το κείμενο καθιστούμε την πολιτική ηγεσία απολύτως υπεύθυνη για ό,τι συμβεί και απαιτούμε άμεσα την τόσο θεσμική όσο και στην πράξη ΕΓΓΥΗΣΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ.

[via]

Πρωτόβουλοι και δευτερόβουλοι

Έγραφα προχθές για την προσπάθεια αντιστροφής της πραγματικότητας εκ μέρους του υπουργείου δικαιοσύνης. Μετά τη χθεσινή συνάντηση του υπουργού με την πρωτοβουλία για τα δικαιώματα των κρατουμένων και τις σχετικές ανακοινώσεις των δύο πλευρών, μπορούμε να δούμε ακόμη καλύτερα το φαιδρό της προσπάθειας αυτής.

Αν ο υπουργός ή οι υπηρεσιακοί παράγοντες του υπουργείου είχαν επίγνωση των θεμάτων της αρμοδιότητάς τους, αν η συνεδρίαση του κεντρικού επιστημονικού συμβουλίου φυλακών την Δευτέρα δεν είχε υπαγορευθεί από την πίεση των επικείμενων κινητοποιήσεων των κρατουμένων, αν δηλαδή το υπουργείο δρούσε πρωτοβούλως, όπως θέλησε αφελώς να μας κάνει να πιστέψουμε, δε θα είχε αναγκαστεί να καθίσει δύο ώρες στο τραπέζι με τα μέλη της πρωτοβουλίας, να τους ακούσει και εν τέλει να τους ζητήσει να επεξεργαστούν ζητήματα και να τα υποβάλλουν στο ΚΕΣΦ, κάνοντας δηλαδή τζάμπα τη δουλειά για την οποία πληρώνονται τα μέλη αυτού. Δεν θα ήταν υποχρεωμένος να παραδεχτεί ότι η συνάντηση ήταν διαφωτιστική, καθώς, βέβαια, κανείς αρμόδιος δεν είχε διαφωτίσει νωρίτερα τον υπουργό, όπως παραδέχεται και ο ίδιος.

Για άλλη μια φορά η πολιτική ηγεσία ενός υπουργείου πιάνεται στον ύπνο. Όπως γνωρίζουν καλά όσοι υπηρέτησαν στον ελληνικό στρατό, σε κάθε βήμα από τον πάτο της ιεραρχίας προς την κορυφή της, η περιγραφή ενός προβλήματος φιλτράρεται από το άμεσο πρακτικό συμφέρον του περιγράφοντος. Έτσι κι εδώ, η πληροφόρηση του υπουργού για τα ζητήματα της αρμοδιότητάς του είναι πλημμελής, χάρη στην ολιγωρία ή την εξωραϊστική διάθεση των υφισταμένων του.

Από την άλλη, το περιστατικό είναι ένα ενδιαφέρον μάθημα για την αριστερά, από την οποία άλλωστε προέρχονται και τα μέλη της πρωτοβουλίας για τα δικαιώματα των κρατουμένων. Υπάρχει εδώ μια σαφής παραγωγικότητα, αν θέλετε, της πρωτοβουλίας: πέτυχε να πιέσει το υπουργείο και να καταστεί βασικός συνομιλητής του. Αυτή η παραγωγικότητα επετεύχθη διότι υπήρξε επεξεργασία του ζητήματος. Και επεξεργασία του ζητήματος υπήρξε διότι έγινε από γνώστες των θεμάτων. Και οι γνώστες των θεμάτων ασχολήθηκαν επειδή επιθυμούσαν ν’ ασχοληθούν με το πραγματικό πρόβλημα και όχι επειδή τους το ανέθεσε κάποιος κομματικός μηχανισμός ή επειδή έπρεπε να έχουν θέση.

Αυτή είναι η ουσιώδης διαφορά των θέσεων της πρωτοβουλίας για τα δικαιώματα των κρατουμένων από τις αποσπασματικές θέσεις των κομμάτων και οργανώσεων της αριστεράς τις οποίες διαβάζουμε στον τύπο για διάφορα ζητήματα που προκύπτουν καθημερινά.

Δυστυχώς, μέχρι τα κόμματα κι οργανώσεις της αριστεράς να καταλάβουν ότι πρέπει να έχουν την πρωτοβουλία, θα έχουμε μόνο κάτι τέτοιες μικρές ελπιδοφόρες αναλαμπές να μας παρηγορούν. Συγχαρητήρια στα μέλη της πρωτοβουλίας για τα δικαιώματα των κρατουμένων και θα παρακολουθούμε από κοντά τις σχετικές εξελίξεις.

Όταν οι λέξεις χάνουν το νόημά τους

Ενώ οι κρατούμενοι των φυλακών της χώρας προχωρούν σε συντονισμένες κινητοποιήσεις για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής στις φυλακές, με βάση αυτή τη λίστα αιτημάτων, το γραφείο τύπου του υπουργείου δικαιοσύνης δίνει νέο νόημα στη λέξη «πρωτοβουλία».

Το παλιό καλό λεξικό του Τριανταφυλλίδη, όμως, άλλα λέει:

πρωτοβουλία η [protovulía] O25 : 1α. ενέργεια που οφείλεται στην προσωπική κρίση και βούληση αυτού που ενεργεί και που δεν είναι αποτέλεσμα επηρεασμού ή καταναγκασμού: ~ των δημοτικών αρχών άρχισε εκστρατεία καθαριότητας. O Γενικός Γραμματέας του OHE ανέλαβε ειρηνευτική ~ στη Mέση Aνατολή. Πήρε την ~ να οργανώσει μια γιορτή. Πρέπει να δίνουμε / να αφήνουμε ~ / πρωτοβουλίες στο παιδί, τη δυνατότητα να ενεργήσει μόνο του. H ~ για τη σύσκεψη των αρχηγών των κομμάτων ανήκει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, το δικαίωμα. || η αρχική ιδέα και το πρώτο βήμα για την πραγματοποίησή της: O θεσμός της πολιτιστικής πρωτεύουσας της Eυρώπης ήταν ελληνική ~. β. (οικον.) ιδιωτική ~, η ελευθερία που παρέχει το κράτος στους ιδιώτες να αναπτύξουν οικονομικές δραστηριότητες, χωρίς κρατική εξάρτηση, υποστήριξη ή περιορισμούς. γ. η ικανότητα που έχει κάποιος να αποφασίζει και να ενεργεί μόνος του: Aναπτύσσω την ~ του παιδιού. Eίναι άνθρωπος με / χωρίς ~. 2. εκδήλωση, έργο που είναι αποτέλεσμα κάποιας πρωτοβουλίας: Tέτοιες ωραίες / αξιέπαινες πρωτοβουλίες πρέπει να υποστηρίζονται. [λόγ. πρωτο- + βουλ(ή) -ία]

Πλάκα έχει να διαβάσετε επίσης ένα περσινό ποστ.

Κυριακή στο Sachsenhausen

Χιονίζει. Μετά τον πρωινό καφέ και το ετοιματζίδικο κρουασάν στο σπίτι, παίρνουμε χαρούμενοι το μετρό κατευθυνόμενοι προς το σταθμό του επίγειου σιδηροδρόμου. Προορισμός μας το Oranienburg, όπου και το στρατόπεδο συγκέντρωσης Sachsenhausen.

Το τρένο μάς οδηγεί έξω από την πόλη, σ’ ένα τοπίο χαρακτηριστικό μάλλον της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης. Χαμηλά σπίτια με αυλές, μερικά εργοστάσια με τα χαρακτηριστικά πολυώροφα μπλοκ εργατικών κατοικιών της σοσιαλιστικής εποχής. Μετά δάσος, μια λίμνη, κι άλλο δάσος κι άλλα χαμηλά σπίτια, μέχρι τον σιδηροδρομικό σταθμό του Oranienburg.

Oranienberg

Oranienburg

Έχουμε λίγη ώρα μέχρι να έρθει το λεωφορείο, κι έτσι περιπλανιόμαστε στους πεντακάθαρους δρόμους της μικρής πόλης, η οποία, στην ουσία, είναι ένα μακρινό προάστιο του Βερολίνου – αν κι εδώ η ζωή πρέπει να διατηρεί ακόμα τα πιο αγροτικά χαρακτηριστικά της.

Το λεωφορείο γεμίζει μ’ ένα γκρουπ αυστραλών τουριστών με την ξεναγό τους, και λίγο μετά όλοι μαζί αποβιβαζόμαστε έξω από το Sachsenhausen. Η πρώτη εξωτερική εικόνα δε σε υποψιάζει γι’ αυτό που θ’ ακολουθήσει.

ας μπούμε από εδώ

ας μπούμε από εδώ

Το στρατόπεδο συγκέντρωσης Sachsenhausen ιδρύθηκε το 1936 από το γερμανικό ναζιστικό καθεστώς και έπαψε να χρησιμοποιείται ως τόπος εκτοπισμού, καταναγκαστικής εργασίας κι εκτελέσεων το 1950, που έπαψε να είναι χρήσιμο για τον σοβιετικό στρατό. Αν και το όνομά του δεν περιβάλλεται από την αίγλη που διαθέτουν ονόματα όπως Άουσβιτς, Νταχάου ή Μαουτχάουζεν, σ’ αυτή τη δεκαπενταετία φιλοξένησε 260.000 ανθρώπους περίπου, από τους οποίους εκτιμάται ότι επέζησαν περίπου 145.000. Οι λοιποί Εβραίοι, ομοφυλόφιλοι, κομμουνιστές, γερμανοί αντιφρονούντες, σοβιετικοί αιχμάλωτοι πολέμου, τσιγγάνοι, μάρτυρες του Ιεχωβά, γερμανοί αιχμάλωτοι πολέμου, αντικομμουνιστές, πάσχοντες από αφροδίσια νοσήματα δεν ήταν τόσο τυχεροί.

αναφορά κρατουμ�νων

αναφορά κρατουμένων

Υπάρχει κι εδώ η ειρωνική επιγραφή της πύλης «Arbeit Macht Frei» («Η εργασία απελευθερώνει»), υπάρχουν οι πύργοι της παρακολούθησης, οι τεχνολογίες και η οικονομία της ηθικής και φυσικής εξόντωσης, όλα τα απαραίτητα για την ορθολογική λειτουργία αυτής της παράλογης μηχανής – κι όμως, εκείνο που κάνει την μεγαλύτερη εντύπωση είναι η μεσοτοιχία του στρατοπέδου με την πόλη.

Το Sachsenhausen, αυτό το παράδοξο της εφαρμογής του Ορθού Λόγου, άντλησε τη νομιμοποίησή του όχι μόνο από τη βαριά στρατιωτική μπότα και τα εκλεπτυσμένα επιστημονικά συστήματα ποινών-ανταμοιβών που χρησιμοποιήθηκαν εκεί, μα κυρίως από την (υποχρεωτική; ξένοιαστη; αδιάφορη; ) αποδοχή της κοινότητας: όσο οι καμινάδες των κρεματορίων ξέρναγαν ανθρώπινες στάχτες πάνω στην πόλη, σχεδόν κανείς δεν μπήκε στον κόπο να διαμαρτυρηθεί.

Αργότερα, ένα αντιπολεμικό μνημείο σκεπάζει δια του όγκου του τη λήθη.

μνημείο πεσόντων στο Sachsenhausen

μνημείο πεσόντων στο Sachsenhausen

Το κρύο είναι τόσο διαπεραστικό που τα μπουφάν κι οι μάλλινες κάλτσες μας δε μπορούν να μας προστατεύσουν. Μας προστατεύει, βέβαια, εξ αντιθέσεως, η ριγέ βαμβακερή στολή που εκτίθεται σ’ έναν από τους δύο παγωμένους ξύλινους θαλάμους που έχουν απομείνει από τη ναζιστική εποχή – ο άλλος πυρπολήθηκε από τους νεοναζί στις αρχές της δεκαετίας του ’90.

Οι συναισθηματικές νάρκες των επιμελητών του μουσείου είναι εδώ προσεκτικά τοποθετημένες, αντίθετα με το πασίγνωστο εβραϊκό μουσείο της πόλης του Βερολίνου. Στους παγωμένους πύργους παρακολούθησης, μερικές σχισμές στους τοίχους κοιτούν προς τα μέσα, όπως για τους φύλακες της φρίκης, όμως άλλες κοιτούν την «ανέμελη κι ελεύθερη» ζωή, τη σκεπασμένη από τη στάχτη, πέραν των τειχών.

Δεν ξέρω πώς γίνεται να ξεπεράσει μια πόλη ένα τέτοιο γεγονός.

Αισθανόμαστε μια ανακούφιση βγαίνοντας απ’ τον περίβολο του στρατοπέδου, παρά το γεγονός ότι έχουμε χάσει το λεωφορείο και θα πρέπει να περπατήσουμε τους ίδιους εκείνους δρόμους της αδιαφορίας ή του φόβου, μέσα στο κρύο και το χιονόνερο.

Δε θέλω να σκέφτομαι εκείνη την εκλογίκευση που επιτρέπει σ’ όλους να συνεχίζουν τη ζωή τους την επόμενη ημέρα. Θυμάμαι τον «Άρχοντα των Μυγών» του Ουίλιαμ Γκόλντινγκ:

-Αυτό που κάναμε ήταν φόνος.

-Σταμάτα επιτέλους! είπε ο Πίγκυ με στριγκιά φωνή. Τι ωφελεί να μιλάς έτσι;

Σηκώθηκε όρθιος και στάθηκε πάνω από τον Ραλφ.

-Ήταν σκοτάδι. Κι ήταν κι αυτός – αυτός ο βρομοχορός. Κι είχε αστραπές και κεραυνούς και βροχή. Φοβόμαστε!

-Εγώ δε φοβόμουνα, είπε αργά ο Ραλφ. Εγώ – δεν ξέρω τι ένιωθα.

-Φοβόμαστε! επέμεινε ταραγμένος ο Πίγκυ. Θα μπορούσε να συμβεί οτιδήποτε. Δεν ήταν… αυτό που είπες.

Χειρονομούσε προσπαθώντας να βρει τον ορισμό.

-Ω, Πίγκυ!

Η φωνή του Ραλφ, θλιμμένη, πνιχτή, σταμάτησε τις χειρονομίες του Πίγκυ. Έσκυψε και περίμενε. Ο Ραλφ, με το κοχύλι αγκαλιά, κουνιόταν πέρα δώθε.

-Δεν καταλαβαίνεις, Πίγκυ. Αυτό που κάναμε…

-Μπορεί να είναι ακόμα…

-Όχι.

-Μπορεί να το ‘κανε για πλάκα.

Η φωνή του Πίγκυ έσβησε καθώς είδε το πρόσωπο του Ραλφ.

-Εσύ ήσουν απέξω. Έξω από τον κύκλο. Δεν μπήκες στον κύκλο. Δεν είδες τι κάναμε – τι κάναμε;

Υπήρχε μίσος και συνάμα κάτι σαν πυρετώδης έξαρση στη φωνή του.

-Δεν είδες, Πίγκυ;

-Όχι και πολύ καλά. Έχω ένα μόνο μάτι τώρα. Το ξέρεις αυτό, Ραλφ.

Ο Ραλφ συνέχισε να κουνιέται πέρα δώθε.

-Ήταν ατύχημα, είπε ξαφνικά ο Πίγκυ, αυτό ήταν. Ατύχημα.

Η φωνή του έγινε πάλι στριγκή.

-Έτσι που ήρθε μες στο σκοτάδι – τι δουλειά είχε να σέρνεται έτσι μες στο σκοτάδι. Ήταν ζουρλός. Γυρεύοντας πήγαινε.

Έκανε πάλι μια χειρονομία.

-Ατύχημα ήταν.

-Δεν είδες τι έκαναν…

-Κοίταξε, Ραλφ. Πρέπει να το ξεχάσουμε. Δε γίνεται τίποτα με το να το σκεφτόμαστε, κατάλαβες;

-Φοβάμαι. Εμάς. Θέλω να πάω σπίτι μου. Ω, Θεέ μου, θέλω να πάω σπίτι μου.

-Ήταν ατύχημα, είπε πεισματωμένα ο Πίγκυ, κι αυτό είναι όλο.

Άγγιξε το γυμνό ώμο του Ραλφ κι ο Ραλφ ανατρίχιασε με το ανθρώπινο άγγιγμα.

-Και κοίτα, Ραλφ, Ο Πίγκυ έριξε μια γρήγορη ματιά γύρω του, κι έπειτα έσκυψε κοντά στον Ραλφ – μην πεις πουθενά ότι πήραμε μέρος στο χορό. Ούτε στον Σαμκιέρικ.

-Ναι, αλλά πήραμε μέρος! Όλοι μας!

Ο Πίγκυ κούνησε το κεφάλι του.

-Εμείς μπήκαμε την τελευταία στιγμή. Δε μας πρόσεξαν στο σκοτάδι. Εξάλλου είπες ότι εγώ ήμουν απέξω…

-Κι εγώ, μουρμούρισε ο Ραλφ, κι εγώ ήμουν απέξω.

Ο Πίγκυ κούνησε το κεφάλι γεμάτος λαχτάρα.

-Σωστά. Εμείς ήμαστε απέξω. Ούτε κάναμε τίποτα, ούτε είδαμε τίποτα.

Αργότερα, στην σχεδόν χριστουγεννιάτικη Potsdamer Platz, δε μπορείς παρά να αναρωτηθείς για τη φύση των αποστάσεων.

ΥΓ. Η βρετανική τεχνογνωσία του θανάτου, αν συγκρίνει κανείς τις αγχόνες των «Φυλακισμένων μνημάτων» της Λευκωσίας δεν πιάνει μία μπροστά στο execution trench του Sachsenhausen!

Τέχνη στο Λιντς και τέχνη στο Βερολίνο

Συνάντησα τυχαία την είδηση της σύλληψης ενός νεαρού Άγγλου ο οποίος δημοσίευε συστηματικά στο YouTube μικρά κακοτραβηγμένα βίντεο από διάφορες παράνομες δραστηριότητες εκείνου και της παρέας του. Ως επί το πλείστον ανήκουν στο σχετικώς ορατό κομμάτι της παραβατικότητας, κι έτσι η αφέλεια με την οποία τα δημοσιεύει, τυγχάνει χλευασμού από την αστυνομική αρχή που τον συλλαμβάνει. Ένα από τα βίντεο είναι κι αυτό:

Η σύγκριση με το βίντεο που μ’ άσχετη αφορμή αναδημοσίευσα πριν λίγες μέρες μου φάνηκε αναπόφευκτη. Η απόσταση από το Hamburger Bahnhof του Βερολίνου, όπου εξέθετε ο κ. Signer τα έργα του πριν λίγους μήνες μέχρι το YouTube είναι εξίσου μεγάλη με την απόσταση μεταξύ βίλας στα περίχωρα της Ζυρίχης και κρατητηρίου του Λιντς.

Και η τέχνη;

Για τις φυλακές

Ένα ολιγόλογο δελτίο τύπου του υπουργείου δικαιοσύνης μάς ενημερώνει για την πρόσφατη συνάντηση του υπουργού δικαιοσύνης με τον υπουργό οικονομίας και οικονομικών. Οι υπουργοί συμφώνησαν πάνω σ’ ένα «φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα» ανέγερσης δικαστικών μεγάρων και φυλακών συγχρηματοδοτούμενο από το δημόσιο και από πρόθυμους ιδιώτες με τη μορφή ΣΔΙΤ. Φανταζόμαστε, αν και δεν ανακοινώνεται ρητώς, ότι η επένδυση του ιδιώτη στην ανέγερση της φυλακής θα αποσβεστεί με την παραχώρηση σε αυτόν της διοίκησης και λειτουργίας της με τη δέουσα αμοιβή.

Η ιδιωτικοποίηση των σωφρονιστικών καταστημάτων δεν είναι μια νέα τάση: ήδη από τη δεκαετία του ’80 οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν αυτόν το δρόμο και σήμερα το 7% των κρατουμένων στις ΗΠΑ ζουν σε ιδιωτικές φυλακές. Το ίδιο ισχύει και για το 10% των κρατουμένων στη Βρετανία και για το 17% των κρατουμένων στην Αυστραλία (βλ. σχετικό άρθρο στον Economist).

Εύκολα μπορεί κανείς να κάνει ορισμένες σκέψεις για τα στραβά αυτής της προοπτικής. Δε θα πούμε πολλά αυτή τη στιγμή. Θα παραπέμψουμε για λόγους συντομίας σε αυτό το άρθρο του Guardian για τη βρετανική εμπειρία, σε αυτή την άποψη που δημοσιεύεται στις σελίδες του nolo.com, και, φυσικά, στην αντίθετη συντηρητική έως αντιδραστική άποψη όπως διατυπώνεται εδώ.

Το ζήτημα της σωφρονιστικής πολιτικής είναι πολύ σοβαρό. Θα επανέλθουμε όμως κάποια άλλη στιγμή για να εξηγήσουμε τους λόγους.

Κλείνουμε για τώρα με ένα απόσπασμα από τη συνέντευξη που έδωσε ο υπουργός δικαιοσύνης στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία (11/11/2007):

«* Τι σημαίνει για σας η λέξη φυλακή; Τι θα κάνετε με τα πολλά προβλήματα του σωφρονιστικού συστήματος;

 

Για μας η ανατροπή, η αναβάθμιση του σωφρονιστικού μας συστήματος, αποτελεί προτεραιότητα και κοινωνική πρόκληση. Σχεδιάζουμε ένα πρόγραμμα, το οποίο θα αντιμετωπίσει κατά τρόπο ριζοσπαστικό και μεταρρυθμιστικό το πρόβλημα αυτό μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Το πρόγραμμα αφορά την κατασκευή και λειτουργία σειράς νέων σωφρονιστικών καταστημάτων σε όλη την Ελλάδα, ώστε να τερματιστεί η συσσώρευση κρατουμένων στα κελιά, υπό απαράδεκτες κοινωνικές και ψυχολογικές συνθήκες. Πιστεύω, ότι τα επόμενα δύο έως τρία χρόνια, θα έχουμε αποτελέσματα». …