Ο Καίσαρας παραθερίζει σε ναρκοπέδιο

Η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ επισκέπτεται την Αθήνα. Για την προστασία του Καίσαρα, η τρικομματική κυβέρνηση μέσω της αστυνομίας της απαγορεύει τις διαδηλώσεις και τις δημόσιες συναθροίσεις στη μισή πόλη και πνίγει την υπόλοιπη Αθήνα με 7.000 αστυνομικούς, οι οποίοι είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τους διαδηλωτές με όλα τα μέσα. Τις μέρες που προηγήθηκαν, προετοιμάζει το κλίμα που χρειάζεται με διώξεις δυναμικών αντιφασιστών αγωνιστών και συνδικαλιστών διαφόρων ταχυτήτων (οι μεν φαίνεται πως εν πολλοίς αγνοούν τους δε, για τους λόγους του ο καθένας). Πρόκειται για μια ρελάνς του επίσημου κράτους που, κατά κάποιον τρόπο, απαντά στη διαρκή το τελευταίο διάστημα ανοδική πορεία της Χρυσής Αυγής και των ανεπίσημων παρακρατικών μηχανισμών της. Απαντά όχι για να ανακόψει την πορεία αυτών των μηχανισμών αλλά για να τους διευκολύνει: Η πρόοδος της επίσημης καταστολής και η πρόοδος της φασιστικής δραστηριότητας βρίσκονται σε διαλεκτική σχέση.

Το πολιτικό προσωπικό της χώρας δεν βλέπει κανένα αδιέξοδο. Την ώρα που του ζητείται να εφαρμόσει σκληρά μέτρα λιτότητας πάνω σε μια κοινωνία σε κρίση, ακολουθεί την καλύτερη παράδοση των προκατόχων του: η κυβέρνηση προσφέρει από τη μια γη και ύδωρ στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και τους πολιτικούς του εκπροσώπους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και από την άλλη μαστίγιο χωρίς καρότο σ’ αυτούς που θεωρεί υπηκόους της – στους πολίτες της ταλαίπωρης Ελληνικής Δημοκρατίας, η οποία λίγα πια θυμίζει από το πολύ πρόσφατο «ένδοξο» παρελθόν της.

Η στάση του πολιτικού προσωπικού δεν παρουσιάζει καμιά πρωτοτυπία. Αντιστοιχεί στην παραδοσιακή συμπεριφορά των ελλήνων πολιτικών απέναντι στις ηγεσίες των δυνάμεων που καθορίζουν την θέση της Ελλάδας και της κυρίαρχης τάξης της στον παγκόσμιο οικονομικό και κοινωνικό ανταγωνισμό, στον παγκόσμιο καταμερισμό. Και η καταφυγή στη νόμιμη βία δεν προκαλεί έκπληξη. Πρόκειται για πάγια επιλογή της ελληνικής πολιτείας σ’ όλες τις περιόδους της σύγχρονης ιστορίας. Εκείνο που αλλάζει είναι εναντίον τίνος ασκείται η νόμιμη βία. Μέχρι πριν λίγο καιρό ορισμένες αντιπολιτευτικές δυνάμεις τη γλίτωναν· στις σημερινές συνθήκες της κρίσης είναι αμφίβολο αν υπάρχουν πλέον στεγανά. Η νόμιμη βία θα ασκηθεί εναντίον όλων, αν το κρίνει έτσι το Κράτος – όπως εξάλλου προβλέπεται από το κοινωνικό συμβόλαιο της αστικής δημοκρατίας.

Γι’ αυτό οι σκηνές της αστυνομοκρατίας δεν είναι σπάνιες: παρόμοιες σκηνές ζήσαμε αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια, από τις 5 Μάη του 2010 ως τις 12 Φλεβάρη 2012. Τις ζήσαμε ωστόσο με εξαιρετική ένταση, όποτε η παρουσία του λαϊκού παράγοντα στον δρόμο επηρέαζε με κρίσιμο τρόπο τις πολιτικές εξελίξεις. Απ’ ό,τι φαίνεται η σημερινή μέρα δε θα είναι και η τελευταία.

Ελέγχεται, όμως, κατά πόσον υπάρχει πράγματι κρίσιμο διακύβευμα σε τέτοιες μέρες: Όταν τους κανόνες του παιχνιδιού δεν τους θέτει ο λαός, αλλά οι κυβερνήσεις, επίσημες ή άτυπες, ελληνικές ή υπερεθνικές, ο λαϊκός παράγοντας παίζει τον ρόλο του στις στιγμές της αδράνειας, στις αποφασιστικές καμπές, στις περιπτώσεις που υπάρχει κάποιο κενό εξουσίας. Και σήμερα, πρόθεση όλων των καθοριστικών παραγόντων είναι να φτάσουμε στο κρίσιμο σημείο σε άλλη χρονική στιγμή κι όχι σήμερα. Η επίσκεψη της καγκελαρίου Μέρκελ εντάσσεται σ’ έναν σχεδιασμό παρέλκυσης, όπως εξάλλου και η σύνοδος κορυφής της επόμενης εβδομάδας και άλλες διεθνείς υποτιθέμενες δραστηριότητες.

Υπ’ αυτή την έννοια, όσο κι αν η αντικατασταλτική διάθεση των διαδηλωτών προξενήσει τη σχετική αναστάτωση, δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα στο τραπέζι για να κερδηθεί εκτός από τις εντυπώσεις – αλλά γι’ αυτό, μην ανησυχείτε, θα φροντίσει η τηλεόραση.

Ο Μπάμπης μαθαίνει αριθμητική

Σε άλλο ένα άρθρο απ’ αυτά που σε τρεις μήνες θα τα βλέπουμε και θα γελάμε, ο Μπάμπης Παπαδημητρίου γράφει για τα καλά αποτελέσματα της πολιτικής διαχείρισης της οικονομικής κρίσης:

Σε κάθε περίπτωση, το δημόσιο χρέος στα τέλη του πρώτου τριμήνου μειώθηκε σε 280,4 δισ. ευρώ, που ισοδυναμούσε στο 132,4% του ΑΕΠ. Το αμέσως προοηγούμενο τρίμηνο το χρέος ήταν 355,6 δισ. ευρώ ή 165,3% του ΑΕΠ, προφανώς το υψηλότερο χρέος που αντιμετώπισε ποτέ, σε κανονική περίοδο, το ελληνικό κράτος. Πρόκειται για μείωση κατά το ένα τρίτο.

Η Χελώνα δέχεται τα νούμερα και διδάσκει αριθμητικές πράξεις στον φίλο Μπάμπη:

Χρέος α’ τριμήνου: 355,6 δις
Χρέος β’ τριμήνου: 280,4 δις
Μείωση χρέους α’-β’ τρίμηνο: 75,2 δις

Ποσοστιαία μείωση χρέους: 75,2/355,6=0,212, δηλαδή 21,2%, δηλαδή μείωση κατά το ένα πέμπτο περίπου, και όχι κατά το ένα τρίτο. Έχουνε διώξει και τους διορθωτές από την Καθημερινή και δεν υπάρχει κανείς να διορθώσει τέτοια πράγματα. Τέλεια.

Κι αυτά, τη μέρα που ο πρώην εκπρόσωπος της Ελλάδας στο ΔΝΤ δηλώνει ευθαρσώς ότι στο ΔΝΤ δεν υπήρχε αμφιβολία εκ των προτέρων ότι το ελληνικό bailout δεν θα ήταν αποτελεσματικό. Και γαμώ περνάμε.

Το πανεπιστημιακό άσυλο στο Χάρβαρντ

Ο Παντελής Καψής, σ’ ένα κείμενό του στο Βήμα με τον πονηρό τίτλο «Αρχαία Σκουριά«, υπερασπίζεται την αλλαγή στο μοντέλο διοίκησης των πανεπιστημίων της χώρας. Ο Πάσχος Μανδραβέλης, με τη γνωστή του βιασύνη, δεν χάνει την ευκαιρία να επισημάνει το άρθρο του Καψή, του οποίου το επιχείρημα, ας πούμε, είναι ότι στα μεγάλα ξένα πανεπιστήμια όπως το Κέμπριτζ και το Χάρβαρντ, οι διοικητικές αρχές δεν εκλέγονται αλλά διορίζονται. Η Χελώνα παρακάμπτει το γεγονός ότι λίγη σχέση έχει αυτό με το πρόβλημα των ελληνικών πανεπιστημίων (περισσότερα έχει γράψει εδώ σχετικά) και προσφέρει στο ελληνικό κοινό ένα απόσπασμα από ένα κείμενο του Gaston Gordillo που μας προσφέρει μια άλλη οπτική για το φημισμένο Χάρβαρντ και μας πληροφορεί για τις ισχύουσες μορφές ασύλου σ’ αυτή τη ναυαρχίδα των πανεπιστημίων. Ο Gaston Gordillo είναι καθηγητής ανθρωπολογίας στο πανεπιστήμιο της British Columbia, στο Vancouver του Καναδά, κι ελπίζουμε να μας συγχωρήσει για την αντιγραφή:

Τις δεκαετίες του 1980 και 1990, όπως έδειξε η Ναόμι Κλάιν στο «Δόγμα του Σοκ», η Λατινιή Αμερική ήταν το έδαφος όπου οι παγκόσμιες ελίτ πειραματίστηκαν για πρώτη φορά με τον αχαλίνωτο καπιταλισμό που σήμερα σκορπά την καταστροφή στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Γι’ αυτό πολλοί άνθρωποι που ζουν ή προέρχονται από τη Λατινική Αμερική, όπως εγώ, παρακολουθούν τις ειδήσεις που έρχονται από Ευρώπη και Βόρεια Αμερική ως déjà vu. Ιδιωτικοποιήσεις, βίαιες περικοπές δαπανών, χρεοκοπία, ταραχές; Εκεί που είσαι ήμουνα…

Στις αρχές του 2000, η καπιταλιστική εκμετάλλευση της Λατινικής Αμερικής ήταν τόσο βίαιη που οδήγησε σε πολλές λαϊκές εξεγέρσεις και ένα κύμα δημοκρατικά εκλεγμένων αριστερών και κεντροαριστερών κυβερνήσεων, οι οποίες, πέρα από τις διαφορές τους, εν μέρει αναδημιούργησαν το κράτος πρόνοιας, έβαλαν όρια στην κυριαρχία των επιχειρήσεων και του ΔΝΤ και μπήκαν σ’ έναν δρόμο βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης. Και πολλοί απ’ αυτούς που ήταν υπεύθυνοι για το καπιταλιστικό πλιάτσικο της δεκαετίας του ’90 χρειάστηκε να εγκαταλείψουν την ήπειρο. Οι περισσότεροι βρήκαν άσυλο στα ξακουστά πανεπιστήμια των ΗΠΑ.

Το 2000-2001, είχα μια πρώτο χέρι, συχνά εξωπραγματική εμπειρία με μερικούς από αυτούς τους πρώην πλιατσικολόγους, καθώς ήμουν μεταδιδακτορικός φοιτητής στο Χάρβαρντ και τους συναντούσα διαρκώς στην πανεπιστημιούπολη. Οι περισσότεροι από αυτούς τους πρώην επισήμους απλώς δεν μπορούσαν να ζήσουν στις πατρίδες τους διότι ορθά αντιμετωπίζονταν ως υπεύθυνοι για τη γενικευμένη κοινωνική καταστροφή. Για παράδειγμα, παρακολούθησα κάποτε μια ομιλία μαζί με τον πρώην πρόεδρο του Ισημερινού Τζαμίλ Μαχουάντ (που ανετράπη με την εξέγερση του Ιανουαρίου 2000), τον πρώην υπουργό οικονομικών του και έναν πρώην υπουργό της κυβέρνησης Μενέμ στην Αργεντινή. Ήταν όλοι καθηγητές του Χάρβαρντ. Δεν ήμουν όμως ακόμη έτοιμος ν’ αντέξω έναν λόγο του τότε προέδρου του Χάρβαρντ, Λάρι Σάμερς, ο οποίος είχε μόλις απορυθμίσει τις αμερικανικές αγορές επί Κλίντον. Την άνοιξη του 2001, ο Σάμερς επαινούσε σε μια δημόσια εκδήλωση την πρόσφατη ανάδειξη του Ντομίνγκο Καβάγιο ως υπουργού οικονομικών της Αργεντινής για δεύτερη φορά. Επιχειρηματολογούσε συγκαταβατικά ότι η χαρβαρντιανή εκπαίδευση του Καβάγιο ήταν εγγύηση για την επιτυχία της θητείας του, χωρίς φυσικά να αναφέρει ότι η τότε ραγδαία επιδεινούμενη κατάσταση στην Αργεντινή ήταν επίτευγμα του ίδιου του Καβάγιο (του αρχιτέκτονα του νεοφιλελεύθερου ξεπουλήματος των κοινών, ως υπουργού οικονομικών του Μενέμ). Λίγους μήνες αργότερα, ο Καβάγιο εγκατέλειψε την Αργεντινή εν μέσω μιας κατεστραμμένης οικονομίας και μιας εκτεταμένης λαϊκής εξέγερσης που ανέτρεψε την κυβέρνηση και περιελάμβανε ένα πλήθος χιλιάδων ανθρώπων γύρω από το σπίτι του στο Μπουένος Άιρες που οργισμένα απαιτούσε την παραίτησή του. Ο Καβάγιο συνάντησε τους άλλους Λατινοαμερικάνους εμιγκρέδες της ελίτ στο Χάρβαρντ, το οποίο πάντα ανοίγει τις αγκάλες του σε πλιατσικολόγους κάθε είδους, αρκεί να μην φορούν κουκούλες.

σημείωση της Χελώνας: Στη σύνθεση των διοικητικών οργάνων του Χάρβαρντ συναντάμε και τον διακεκριμένο δημοσιογράφο των New York Times Νίκολας Κριστόφ. Οι κ. Καψής και Μανδραβέλης ας το ‘χουν υπόψη τους, μετά τις επιτροπές του υπουργείου δικαιοσύνης, υπάρχουν κι άλλες δουλειές που μπορούν να κάνουν.

Μιλτιάδης Παπαϊωάννου: μαθήματα παραπλάνησης απ’ τον υπουργό «διαφάνειας»

Ο υπουργός δικαιοσύνης, διαφάνειας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων δίνει συνέντευξη στο Βήμα της Κυριακής. Μεταξύ άλλων, η δημοσιογράφος Γιάννα Παπαδάκου τον ρωτά:

– Πιστεύετε ότι η διαφθορά έχει αγγίξει και τον χώρο της Δικαιοσύνης; Τι λέτε για την πρόταση Γιούνγκερ να μπουν τεχνικοί σύμβουλοι από την Ευρώπη και σε αυτόν τον χώρο;

«Η αδικία, η ανομία και η ατιμωρησία είναι δυστυχώς πλέον δομικά στοιχεία του πολιτικού μας συστήματος, είναι νοοτροπία. Η αδικία και η ανομία ξεκινούν δυστυχώς από πράξεις και παραλείψεις της πολιτείας και διαχέονται σε ολόκληρη την κοινωνία. Αυτή όμως η διαπίστωση, που αποτελεί σήμερα κοινό τόπο, είναι ατυχές να συνδέεται με τις πρόσφατες δηλώσεις του κ. Γιούνγκερ. Αν ανατρέξουμε στο σύνολο των δηλώσεων του κ. Γιούνγκερ, θα διαπιστώσουμε ότι η όλη συζήτηση είναι ανούσια και περιττή καθώς ήταν σαφής η αναφορά του για έμπρακτη βοήθεια στην Ελλάδα στο πλαίσιο της αρχής της αλληλεγγύης που πρέπει να διέπει τις χώρες-μέλη της ΕΕ».

Δηλαδή, ο υπουργός αφήνει να εννοηθεί ότι δεν βλέπει θετικά τους εξωτερικούς τεχνικούς συμβούλους στο χώρο της δικαιοσύνης κι ακόμη ότι δεν υφίσταται τέτοιο ζήτημα. Η δημοσιογράφος δεν επιμένει για να διευκρινίσει, κι έτσι η απόπειρα παραπλάνησης της κοινής γνώμης στέφεται με επιτυχία. Ο υπουργός είναι πολλά χρόνια στο κουρμπέτι της πολιτικής, και έχει μάθει καλά να μην απαντά σ’ αυτό που τον ρωτάνε. Η αλήθεια, βέβαια, είναι κάπως διαφορετική.

Στις σελίδες 51-55 του επικαιροποιημένου μνημονίου και υπό τον τίτλο «Για την αναμόρφωση του δικαστικού συστήματος» διαβάζουμε μεταξύ άλλων δεσμεύσεων της ελληνικής κυβέρνησης στους «εταίρους» της χώρας:

[Η Κυβέρνηση] διεξάγει, από κοινού με εξωτερικούς εμπειρογνώμονες, μελέτη των εκκρεμών υποθέσεων σε όλα τα υπόλοιπα δικαστήρια, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Δικαστηρίου και του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία μέχρι τέλος Μαρτίου 2012 και ανάλυσή τους μέχρι το τέλος Ιουνίου 2012. [Q2 2011]

Και πιο κάτω:

Μέχρι το τέλος Αυγούστου 2012, η Κυβέρνηση με βάση τη μελέτη που διεξήγε από κοινού με εξωτερικούς εμπειρογνώμονες παρουσιάζει ένα σχέδιο δράσης με συγκεκριμένους στόχους για την μείωση των υποθέσεων που εκκρεμούν στα υπόλοιπα δικαστήρια κατά τουλάχιστον 50 τοις εκατό ως το τέλος Ιουλίου 2013 και αρχίζει την εφαρμογή του προγράμματος δράσης. [Q3 2012]

Σε περιόδους μειωμένης κυριαρχίας ο χώρος της δικαιοσύνης, μιας εκ των τριών εξουσιών, δεν θα μπορούσε να μείνει έξω από τα ενδιαφέροντα των πραγματικών διαχειριστών της χώρας. Βεβαίως, υπάρχουν κι άλλες ενδιαφέρουσες δεσμεύσεις της κυβέρνησης για τον χώρο της δικαιοσύνης, τις οποίες ο αρμόδιος υπουργός καταπίνει αμάσητες στην συνέντευξή του στο Βήμα της Κυριακής, τις οποίες μπορούμε να συνοψίσουμε στην εξής μία: προώθηση των συνοπτικών διαδικασιών στη δικαιοσύνη, με ιδιαίτερη μέριμνα τις φορολογικές υποθέσεις, τις αναγκαστικές εκτελέσεις και τις διαταγές πληρωμών. Η Χελώνα δεν θέλει να κουράσει με περαιτέρω λεπτομέρειες, όμως σχηματίζει την εντύπωση ότι ο συντάκτης των δεσμεύσεων της ελληνικής κυβέρνησης αντιλαμβάνεται τη δικαιοσύνη ως τεχνική διαδικασία, παράπλευρη της κρατικής μηχανής. Δεν θα επιχειρηματολογήσει επ’ αυτού αυτή τη στιγμή, είναι όμως ανοικτή σε απόψεις. Σε σοβαρές απόψεις, οπότε ο κ. υπουργός παρακαλείται να απέχει από τον διάλογο.

Η Σκύλλα της προπαγάνδας και η Χάρυβδη των χειροκροτητών

Ο φιλόλογος Οδυσσέας Τσαγκαράκης, σ’ ένα σημερινό του άρθρο στην πρώην εφημερίδα Το Βήμα με τίτλο «Απ’ τη Σκύλλα στη Χάρυβδη«, λέει:

Εύκολα μπορούμε να φανταστούμε τι θα γινόταν αν την ώρα που οι Aργοναύτες αντιμετώπιζαν τα δυο τέρατα άρχιζε ο καυγάς για το κατά πόσο ακολουθούσαν τη σωστή ρότα και ποιος έφταιγε που βρέθηκαν εκτεθειμένοι στον κίνδυνο. Ούτε ένας Όμηρος δεν διανοήθηκε να εισάγει τέτοιο θέμα. Αντίθετα, ο ποιητής τονίζει την ομοψυχία και την κοινή δράση (Οδύσσεια, μ 213 κ.ε.). Καλώς ή κακώς έπρεπε να περάσουν από το επικίνδυνο στενό και να αποφύγουν την καταστροφή («όλεθρον υπεκφυγέειν»).

Και συνεχίζει, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να περάσουμε ανάμεσα στη Σκύλλα του Μνημονίου και τη Χάρυβδη της χρεοκοπίας, πως θα υπάρξουν απώλειες αλλά είναι αναγκαίες, και άλλα γνωστά κλισέ που έχουν πολύ πέραση στον πνευματικό κόσμο της χώρας τελευταία. Υποστηρίζει επίσης ότι, σε ελεύθερη μεταφορά, δεν τα φάγαμε μαζί, αλλά μαζί πρέπει να τα πληρώσουμε. Και κλείνει:

Η μυθολογία διδάσκει. Δεν υπάρχουν ανυπέρβλητα εμπόδια για τους ικανούς. Οι ήρωες (Ιάσονας, Οδυσσέας) ενεργοποίησαν τις ιδιαίτερες εκείνες δυνάμεις και ικανότητες (θεοποιημένες σε μυθολογικό επίπεδο) που απαιτούσαν οι περιστάσεις. Απώλειες υπήρξαν, αλλά ο τελικός στόχος επιτεύχθηκε. Μπορούμε να κωπηλατούμε όλοι μαζί στα δύσκολα, μια και όλοι, ατομικά και συλλογικά, ευθυνόμαστε λίγο πολύ για τον κίνδυνο που διατρέχει η πατρίδα μας;

Πιθανόν ο σεβαστός καθηγητής να ενεπνεύσθη από αυτήν εδώ την περσινή δήλωση του έλληνα πρωθυπουργού, για να τοποθετηθεί σε ζήτημα εκτός αντικειμένου γι’ αυτόν, αλλά και στα του αντικειμένου του δε μας λέει και πολλά και μάλλον δεν μας τα λέει και όλα. Οπότε η Χελώνα προσφέρει ένα ευχάριστο ομηρικό διάλειμμα.

Στην αρχή της ραψωδίας μ της Οδύσσειας, λοιπόν, η Κίρκη, αφού προσφέρει πλουσιοπάροχο γεύμα στην αποστολή, ξεμοναχιάζει τον Οδυσσέα για να προφητεύσει τι θα συμβεί στο δύστυχο πλήρωμά του. Αφού τον συμβουλεύσει για τις Σειρήνες, του λέει ότι μετά έχει δύο δρόμους να διαλέξει – ή να περάσει από τις Συμπληγάδες ή από τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη (μετάφραση Ν. Καζαντζάκη-Ι.Θ.Κακριδή):

Μα όταν πια θα ‘χουν οι σύντροφοι σου περάσει τις Σειρήνες,
εδώ κι ομπρός στις που σου ανοίγουνται δυο στράτες ποιάν θα πάρεις
μη με ρωτήσεις᾿ την απόφαση να πάρεις πρέπει ατός σου’
εγώ θα πω το τι σου μέλλεται να βρεις στις δυο τις στράτες:
Δώθε είναι βράχοι αψηλοκρέμαστοι και της γαλανομάτας
της Αμφιτρίτης σπάζει απάνω τους με άγριον αχό το κύμα. […]
Ένα μονάχα πελαγόδρομο καράβι τους προσδιάβη,
η Αργώ, τη γη του Αιήτη ως αφήκεν, η πολυφουμισμένη᾿
στους τρανούς βράχους πάνω θα ‘πεφτε κι εκείνο, μα το αφήκε
η Ήρα από αγάπη στον Ιάσονα γερό να προσπεράσει.
Κείθε θα ιδείς δυο θαλασσόβραχους᾿ [της Σκύλλας και της Χάρυβδης] […]

Ο άλλος ωστόσο θαλασσόβραχος τόσο αψηλός δεν είναι
κι ουδέ μακριά απ᾿ τον πρώτο᾿ αν έριχνες, τον έφτανε η σαγίτα.
Μια αγριοσυκιά κει πέρα βρίσκεται μεγάλη, φυλλωμένη,
κι η Χάρυβδη η θεϊκιά στη ρίζα της αναρουφάει το κύμα.
Τρεις το ξερνάει κάθε μερόνυχτο φορές και τρεις βρουχιώντας
το αναρουφάει᾿ να μη σου τύχαινε να ‘σαι, ως ρουφάει, κοντά της,
τι απ᾿ το χαμό δε θα σε γλίτωνε μηδέ κι ο Κοσμοσείστης!
Γι᾿ αυτό στης Σκύλλας κοντοζύγωσε το βράχο το καράβι
και πέρνα γρήγορα᾿ καλύτερα πολύ από τ᾿ άρμενό σου
να λείψουν έξι μόνο σύντροφοι παρά να λείψουν όλοι.᾿

Αργότερα, εν γνώσει του τι πρόκειται να συμβεί, ο πολυμήχανος Οδυσσέας παραπλανεί, ως γνήσιος ηγέτης, το πλήρωμά του:

Και τότε εγώ, το γύρο παίρνοντας του πλοίου, τους συντρόφους μου
με λόγια μαλακά τους γκάρδιωνα, μιλώντας σ᾿ έναν έναν:
«Φίλοι μου, ακάτεχοι από βάσανα δεν είμαστε καθόλου’
ετούτο λέω κακό χειρότερο δε θα ‘ναι απ᾿ ό,τι τότε
που μέσα στη σπηλιά του Κύκλωπα βρεθήκαμε κλεισμένοι᾿
με την αξιά μου ωστόσο, βάζοντας μπροστά και νου και τέχνες,
γλιτώσαμε. Θα τα θυμούμαστε μια μέρα λέω και τούτα!
Μα ελατέ τώρα, ομπρός, το λόγο μου ν᾿ ακούσουμε όλοι. θέλω:
Οι ναύτες, στα ζυγά καθούμενοι, με τα κουπιά χτυπάτε
τα βαθιά κύματα της θάλασσας, αν δώσει ο Δίας την άγρια
τούτη φοβέρα να ξεφύγουμε και λυτρωμό να βρούμε.
Και συ τον ορισμό μου αγρίκησε και βαλ᾿ τον, τιμονιέρη,
στο νου σου, μια και του πλεούμενου το διάκι κουμαντάρεις’
μακριά απ᾿ το κύμα εκείνο κράτα μας κι απ᾿ τον καπνό που βλέπεις’
κατά μεριά του θαλασσόβραχου κυβέρνα, μήπως τύχει
και κατ᾿ αλλού γυρίσει τ᾿ άρμενο και στο χαμό μας ρίξεις.»
Είπα, κι ευτύς εκείνοι σύγκλιναν εγώ όμως για τη Σκύλλα,
το αμάχητο κακό, δεν έβγαλα μια λέξη από το στόμα’
τι ήτανε φόβος, οι σύντροφοί μου ν᾿ αφήσουν τα κουπιά τους
και να κρυφτούν απ᾿ την τρομάρα τους στου καραβιού τ᾿ αμπάρι.

Και τότε, πώς θα έφτανε πίσω στην Ιθάκη ο πολυμήχανος; Όπως ήταν προδιαγεγραμμένο, η Σκύλλα κάνει τη δουλειά της:

Μα ως το αρμυρό νερό της θάλασσας αναρουφούσε πάλι,
στροβίλα ανοίγουνταν που εχόχλαζε, τρανή, κι ο βράχος άγρια
βογγούσε ολόγυρα, και πρόβελνε κάτω βαθιά του πάτου
ο μαύρος άμμος — κι οι σύντροφοι, μου θωρούσαν κερωμένοι.
Μα ως κείνη βλέπαμε και τρέμαμε πως θα χαθούμε, ξάφνου
πρόφτασε η Σκύλλα κι από τ᾿ άρμενο το βαθουλό συντρόφους
έξι μου αρπάζει, τους αξιότερους σε αντρεία και χέρια απ᾿ όλους.
Και καθώς έστρεψα στους συντρόφους και στο άρμενο τα μάτια,
είδα τα πόδια και τα χέρια τους να σειούνται πάνωθέ μου,
ψηλά ως τους έσερνε᾿ και φώναζαν αυτοί κι ανακαλιούνταν
στερνή φορά με το παράπονο στα χείλη τ᾿ όνομά μου.
Πως ο ψαράς απά σε ακρόβραχο με το μακρύ καλάμι
δόλωμα ρίχνει στα μικρόψαρα, στη θάλασσα πετώντας
το αγκίστρι, περαστό σε κέρατο βοδιού καλοθρεμμένου,
κι όταν κανένα πιάσει, το πετάει σπαρταριστό στον άμμο
παρόμοια τότε τους ανάσερνε σπαρταριστούς στα βράχια
και στη μπασιά μπροστά τους έτρωγε, κι εκείνοι να γλιτώσουν
του κάκου πάλευαν, και γόζουνταν τα χέρια απλώνοντας μου.
Πιο φοβερό κακό τα μάτια μου δεν έχουν δει ποτέ μου
στα τόσα που ‘συρα, τα διάβατα της θάλασσας ζητώντας.

Πολύς πόνος. Οπότε, αφού η μυθολογία διδάσκει, όπως λέει κι ο κ. καθηγητής, ας συνοψίσουμε: Ο δικός μας συλλογικός Οδυσσέας αποφάσισε να μην περάσει από τις Συμπληγάδες, αλλά από το φοβερότερο κακό που έχουν δει τα έμπειρα μάτια του. Θα χυνόταν αίμα, το ήξερε. Αλλά δεν τον ένοιαζε και πολύ.

Και ποια θα ήταν η κατάληξη αν είχε διαλέξει τις Συμπληγάδες; Ας καταφύγουμε πάλι στη μυθολογία για να το διαπιστώσουμε:

Οι Συμπληγάδες Πέτρες στην ελληνική μυθολογία φέρονταν ως δύο πολύ μεγάλοι βράχοι προ θαλάσσιου στενού (διαύλου), που ενώνονταν και αποχωρίζονταν συνεχώς, έτσι ώστε να ήταν αδύνατο το ασφαλές πέρασμα ενός πλοίου. Το πρώτο πλοίο που κατάφερε τελικά τον ασφαλή διάπλου ήταν το πλοίο «Αργώ» με τους Αργοναύτες, με τη βοήθεια της θεάς Ήρας, πιθανότατα αφού έχασε την πρύμνη του (κατ’ άλλους την πλώρη του). Συγκεκριμένα, ο Φινέας συμβούλευσε να αφήσουν πρώτα ένα περιστέρι να περάσει ανάμεσα, όπως και έγινε. Οι βράχοι έκλεισαν πίσω από το περιστέρι, που έχασε μόνο κάποια φτερά της ουράς του, και όταν ξανάνοιξαν, η «Αργώ» πέρασε με τους Αργοναύτες να κωπηλατούν με όλη τους τη δύναμη. Από τότε, οι δύο βράχοι ακινητοποιήθηκαν.

Σύμφωνα με μια ερμηνεία, από την ίδια πηγή, ο μύθος των Συμπληγάδων σηματοδοτεί την πρόοδο της ναυτικής τέχνης:

Ο παραπάνω μύθος των Συμπληγάδων, ούτε λίγο ούτε πολύ, φανερώνει πράγματι την αγωνία των πρώτων θαλασσοπόρων που άρχισαν να εκτελούν μεγάλους πλόες σε άγνωστες θάλασσες. Η όλη περιγραφή του μύθου παρουσιάζει σε όλο της το μεγαλείο αυτό το φαινόμενο που και σήμερα ακόμη αντιμετωπίζει οποιοδήποτε μικρό σκάφος που επιχειρεί διάπλου στενού διαύλου με κυματισμό. Ως γνωστό ένα μικρό σκάφος υπόκειται περισσότερο σε καταπονήσεις, έτσι κατά τον προνευστασμό (σκαμπανέβασμα) κάθε φορά που ανυψώνεται η πλώρη παύει και να υφίσταται (κατά πλώρα) οπτικό πεδίο θάλασσας. Στην επόμενη φάση λόγω του υφιστάμενου από πρύμνη κυματισμού η πλώρη στρέφει είτε δεξιά, είτε αριστερά με πλήρες οπτικό πεδίο της έναντι κάθε φορά παρακείμενης ακτής.

Αυτό έχει ως συνέπεια να εναλλάσσεται το οπτικό πεδίο της πλώρης με ξηρά – δίαυλο – ξηρά. Αυτό το μέχρι τότε «άγνωστο» φαινόμενο σε πρώτη εικόνα αντίληψης παρουσιάζεται ως να μετακινούνται οι βραχώδεις ακτές της εισόδου του διαύλου, πότε να κλείνουν και πότε ν΄ ανοίγουν αυτόν, και με ταχύτητα επανάληψης μετά από κάθε δεύτερο σκαμπανέβασμα. Οι Αργοναύτες προκειμένου τελικά ν΄ αντιληφθούν αν αυτό είναι πραγματικό και όχι οφθαλμαπάτη, (μη δυνάμενοι ν΄ αντιληφθούν ότι το σκάφος τους ήταν αυτό που έστρεφε κάθε φορά) άφησαν να πετάξει ένα περιστέρι το οποίο ναι μεν πέρασε τον στενό δίαυλο (που ασφαλώς υπήρχε) πλην όμως έχασε κάποια φτερά του. Το γεγονός αυτό αποκάλυψε ταυτόχρονα και την υφιστάμενη μεγάλη ένταση του ανέμου που παρατηρείται και σήμερα στους στενούς διαύλους και που οι ναυτικοί λένε ότι ο «άνεμος στα μπουγάζια σουρώνει» και θέλει προσοχή από παρατιμονιές. Έτσι οι Αργοναύτες επεχείρησαν και πέρασαν κωπηλατώντας «πάση δυνάμει». Και αφενός μεν εκείνοι απέκτησαν τη γνώση του ασφαλούς διάπλου, που απαιτεί σχετική ταχύτητα, οι δε συμπληγάδες έχασαν την μέχρι τότε δοξασία που τις περιέβαλε και ακινητοποιήθηκαν. Συνεπώς αυτός ο μύθος της ελληνικής μυθολογίας αποκαλύπτεται ως μια πρώιμη ναυτιλιακή παρατήρηση – οδηγία.

Η Χελώνα θ’ άκουγε μ’ ενδιαφέρον την άποψη του κυρίου καθηγητή για το αν υπήρχε και κάποια επιλογή Συμπληγάδων για τη χώρα ή αν έπρεπε σίγουρα να οδηγηθούμε στο ζεστό αίμα που απαιτεί το Μνημόνιο-Σκύλλα. Επειδή όμως οι ναυτικές μεταφορές έχουν μεγάλη πέραση αυτόν τον καιρό, για τον Τιτανικό του ελληνικού κράτους και της αστικής πολιτικής τάξης και των υποστηρικτών της, θα μιλήσουμε μια άλλη φορά.

Χρεοκοπία

Η κυβέρνηση φαίνεται να αντιδρά με οργή στις εκτιμήσεις περί άμεσης χρεοκοπίας, δεν φαίνεται όμως να ιδρώνει το αυτί της για τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού που δημοσιεύει η Καθημερινή και που δείχνουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι η χώρα έχει ήδη χρεοκοπήσει.

Στο διάστημα Ιανουαρίου-Μαρτίου 2011 έχει εκταμιευθεί:

– Το 1% των προμηθειών. Σε διάστημα τριών μηνών έχουν γίνει προμήθειες στο Δημόσιο ύψους 7 εκατ. ευρώ, όταν σε ολόκληρο το έτος υπολογίζεται να φτάσουν στα 678 εκατ. ευρώ.

– Το 5,3% των διαφόρων επιχορηγήσεων. Από το σύνολο του 1,6 δισ. ευρώ που θα διατεθούν φέτος, έχουν γίνει μόλις τα 87 εκατ. ευρώ.

– Το 6,6% των ετήσιων πιστώσεων για μετακινήσεις. Συνολικά φέτος εκτιμάται ότι θα διατεθούν 321 εκατ. ευρώ και μέχρι τώρα έχουν δοθεί τα 21 εκατ. ευρώ.

– Το 6,8% των λειτουργικών δαπανών. Δηλαδή, 62 εκατ. ευρώ από το σύνολο των 912 εκατ. ευρώ.

Ακόμη κι ο πλέον καλόπιστος παρατηρητής θα πρέπει να παραδεχτεί ότι δεν γίνεται να κρύβουμε πια τον ελέφαντα κάτω απ’ το χαλάκι της εξώπορτας.

Μια έντιμη κυβέρνηση θα έλεγε την αλήθεια στον λαό. Όμως ο πρωθυπουργός μας αρέσκεται να παίζει μαζί μας. Διαβάσατε την δήλωσή του με την ευκαιρία της επετείου της «εθνοσωτηρίου επαναστάσεως»; Αν όχι, κάντε το. Και κάντε και τον σταυρό σας, όσοι πιστεύετε σε κάποια ανώτερη δύναμη.

Άντε, και καλή (επ)ανάσταση!

Μισές αλήθειες: τα όπλα του λαϊκισμού

Χάρη στην τρόικα, που επιμένει στη διαφάνεια, τα δημόσια νοσοκομεία έχουν αρχίσει να δημοσιεύουν ισολογισμούς. Τα στοιχεία του 2009 για δέκα νοσοκομεία, που περιλαμβάνουν τα δύο μεγαλύτερα από τα 134 κρατικά, αναδεικνύουν μια εξαιρετικά δυσάρεστη πραγματικότητα. Τα έσοδά τους δεν καλύπτουν καν τη μισθοδοσία τους, ενώ οι προμήθειες και λοιπές δαπάνες είναι υπερδιπλάσιες των εσόδων, αφήνοντας μια τρύπα δισεκατομμυρίων που καλύπτεται από κρατικές επιχορηγήσεις. Αντίθετα τα ιδιωτικά νοσοκομεία την ίδια χρονιά ήταν κερδοφόρα.

γράφει η Μιράντα Ξαφά, του ΔΝΤ, της «Δράσης» και της IJ Partners στην Καθημερινή. Όμως τα όπλα του λαϊκισμού, ακόμη κι αυτού του επιστημονικοφανούς λαϊκισμού της Καθημερινής και των «οργανικών διανοούμενών» της, δεν αλλάζουν. Πρόκειται και πάλι για τη βασική μέθοδο της μισής αλήθειας.

Εντάξει, υπάρχει κακοδιαχείριση στην υγεία, υπάρχουν ανεξέλεγκτες προμήθειες, υπερβολική συνταγογράφηση κλπ. Από πού κι ως πού, όμως, είναι έγκυρη η σύγκριση των οικονομικών αποτελεσμάτων των δημόσιων νοσοκομείων με αυτά των ιδιωτικών;

Κάνουν τα ιδιωτικά νοσοκομεία πρωτοβάθμια φροντίδα; Αντιμετωπίζουν επείγοντα περιστατικά; Επωμίζονται το κόστος των διακομιδών; Πόσο κοστίζει κατά μέσο όρο μια μέρα στην εντατική μονάδα του νοσοκομείου Υγεία, ας πούμε; Ποιος έχει την οικονομική δυνατότητα να έχει πρόσβαση σ’ αυτήν;

Η Χελώνα θα μπορούσε να συνεχίσει τις ερωτήσεις που δείχνουν το αβάσιμο του ισχυρισμού της κ. Ξαφά, αλλά δεν είναι αυτός ο κύριος σκοπός.

Απέναντι σε κάθε μισή αλήθεια, καθήκον κι υποχρέωσή μας είναι να αποκαλύπτουμε την άλλη μισή. Έτσι οι υπεράνω κριτικής «φιλελεύθεροι» αρθρογράφοι, που τρώνε ψωμάκι από την συκοφάντηση της ζωντανής εργασίας, θα εκτεθούν στα μάτια της κοινής γνώμης, μπας και ξυπνήσουμε λιγάκι.