Ο Μπάμπης Δήμαρχος

Γράφει ο Μπάμπης Παπαδημητρίου στην Καθημερινή, μ’ αφορμή τη διαμαρτυρία των δημάρχων για την οικονομική διάλυση των δήμων της χώρας:

Οι δήμοι είναι κράτος. Το κράτος δεν «απεργεί». Και δεν κλείνει.

Ε, όχι, κύριε Μπάμπη. Οι δήμοι δεν είναι κράτος. Δεν έχεις διαβάσει το άρθρο 102 του Συντάγματος;

1. Η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων ανήκει στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού. Υπέρ των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης συντρέχει τεκμήριο αρμοδιότητας για τη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων. Νόμος καθορίζει το εύρος και τις κατηγορίες των τοπικών υποθέσεων, καθώς και την κατανομή τους στους επί μέρους βαθμούς. Με νόμο μπορεί να ανατίθεται στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης η άσκηση αρμοδιοτήτων που συνιστούν αποστολή του Κράτους.
2. Oι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Oι αρχές τους εκλέγονται με καθολική και μυστική ψηφοφορία, όπως νόμος ορίζει.
3. Με νόμο μπορεί να προβλέπονται για την εκτέλεση έργων ή την παροχή υπηρεσιών ή την άσκηση αρμοδιοτήτων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης αναγκαστικοί ή εκούσιοι σύνδεσμοι οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης που διοικούνται από αιρετά όργανα.
4. Το Κράτος ασκεί στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης εποπτεία που συνίσταται αποκλειστικά σε έλεγχο νομιμότητας και δεν επιτρέπεται να εμποδίζει την πρωτοβουλία και την ελεύθερη δράση τους. O έλεγχος νομιμότητας ασκείται, όπως νόμος ορίζει. Πειθαρχικές ποινές στα αιρετά όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης, εκτός από τις περιπτώσεις που συνεπάγονται αυτοδικαίως έκπτωση ή αργία, επιβάλλονται μόνο ύστερα από σύμφωνη γνώμη συμβουλίου που αποτελείται κατά πλειοψηφία από τακτικούς δικαστές, όπως νόμος ορίζει.
5. Το Κράτος λαμβάνει τα νομοθετικά, κανονιστικά και δημοσιονομικά μέτρα που απαιτούνται για την εξασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειας και των πόρων που είναι αναγκαίοι για την εκπλήρωση της αποστολής και την άσκηση των αρμοδιοτήτων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης με ταυτόχρονη διασφάλιση της διαφάνειας κατά τη διαχείριση των πόρων αυτών. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την απόδοση και κατανομή, μεταξύ των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, των φόρων ή τελών που καθορίζονται υπέρ αυτών και εισπράττονται από το Κράτος. Κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από κεντρικά ή περιφερειακά όργανα του Κράτους προς την τοπική αυτοδιοίκηση συνεπάγεται και τη μεταφορά των αντίστοιχων πόρων. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τον καθορισμό και την είσπραξη τοπικών εσόδων απευθείας από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης.

Εννοείται πως η Χελώνα δεν έχει καμιά διάθεση να στηρίξει τους περισσότερους από τους δημάρχους που αυτή τη στιγμή διαμαρτύρονται για τα οικονομικά της αυτοδιοίκησης. Εν μέρει την καλύπτει αυτή η τοποθέτηση. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι θα χαρίσει τον θεσμό, τις δυνατότητες και την ιστορία του αφενός στα παιδιά των κομματικών σωλήνων που πληρώνονται πολύ καλά για να καταλαμβάνουν με τις κωλάρες τους τους δημαρχιακούς θώκους και αφετέρου στο πολιτικοδημοσιογραφικό κατεστημένο που υπηρετεί το νεοφιλελεύθερο οικονομικό μοντέλο σ’ αυτή την εποχή της αντιδραστικής παγκοσμιοποίησης.

Εξάλλου, όσο αμυδρή κι αν φαίνεται η πιθανότητα να αυτοδιαχειριστούμε τις τοπικές υποθέσεις με τρόπο οριζόντιο και γνήσια δημοκρατικό, αποτελεί ίσως τη μόνη δυνατότητα αναστροφής της αδιέξοδης κοινωνικής πορεία μας.

Ο Μπάμπης μαθαίνει αριθμητική

Σε άλλο ένα άρθρο απ’ αυτά που σε τρεις μήνες θα τα βλέπουμε και θα γελάμε, ο Μπάμπης Παπαδημητρίου γράφει για τα καλά αποτελέσματα της πολιτικής διαχείρισης της οικονομικής κρίσης:

Σε κάθε περίπτωση, το δημόσιο χρέος στα τέλη του πρώτου τριμήνου μειώθηκε σε 280,4 δισ. ευρώ, που ισοδυναμούσε στο 132,4% του ΑΕΠ. Το αμέσως προοηγούμενο τρίμηνο το χρέος ήταν 355,6 δισ. ευρώ ή 165,3% του ΑΕΠ, προφανώς το υψηλότερο χρέος που αντιμετώπισε ποτέ, σε κανονική περίοδο, το ελληνικό κράτος. Πρόκειται για μείωση κατά το ένα τρίτο.

Η Χελώνα δέχεται τα νούμερα και διδάσκει αριθμητικές πράξεις στον φίλο Μπάμπη:

Χρέος α’ τριμήνου: 355,6 δις
Χρέος β’ τριμήνου: 280,4 δις
Μείωση χρέους α’-β’ τρίμηνο: 75,2 δις

Ποσοστιαία μείωση χρέους: 75,2/355,6=0,212, δηλαδή 21,2%, δηλαδή μείωση κατά το ένα πέμπτο περίπου, και όχι κατά το ένα τρίτο. Έχουνε διώξει και τους διορθωτές από την Καθημερινή και δεν υπάρχει κανείς να διορθώσει τέτοια πράγματα. Τέλεια.

Κι αυτά, τη μέρα που ο πρώην εκπρόσωπος της Ελλάδας στο ΔΝΤ δηλώνει ευθαρσώς ότι στο ΔΝΤ δεν υπήρχε αμφιβολία εκ των προτέρων ότι το ελληνικό bailout δεν θα ήταν αποτελεσματικό. Και γαμώ περνάμε.

Περισυλλογή και αναβίωσις: από την ιστορία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα

Όπως θα έχει παρατηρήσει ο προσεκτικός αναγνώστης, η Χελώνα είναι τακτική fan της Καθημερινής και ειδικότερα των συντακτών της που εκφράζουν και διαμορφώνουν την «μνημονιακή πλειοψηφία». Η Χελώνα δεν διατηρεί αυτή τη συνήθεια από βίτσιο (μόνο). Ο λόγος δημοσιογράφων όπως ο Αλέξης Παπαχελάς ή ο Μπάμπης Παπαδημητρίου προσομοιάζει με τον λόγο μιας άλλης εποχής. Για του λόγου το αληθές, δοκιμάστε να συγκρίνετε αυτό το άρθρο του Μπάμπη Παπαδημητρίου με το παρακάτω κύριο άρθρο της εφημερίδας Ελεύθερο Βήμα στις 30 Απριλίου 1941 – τρεις μέρες μετά την είσοδο του γερμανικού στρατού κατοχής στην πόλη της Αθήνας, δηλαδή:

Χθες το απόγευμα κατηρτίσθη η εθνική κυβέρνησις υπό την προεδρίαν του αντιστρατήγου κ. Τσολάκογλου. Τα κυριώτερα μέλη αυτής αποτελούν στρατιώται των οποίων τα ονόματα έχουν συνδεθή με τον πρόσφατον ελληνικόν αγώνα εις τα βουνά της Αλβανίας. Εκείνοι, οι οποίοι ως διοικηταί στρατευμάτων ημύνθησαν πάντες – ως υπομιμνήσκει και η προκήρυξις του κ. πρωθυπουργού – του πατρίου εδάφους εις ηρωϊκούς αγώνας, εύρον εις τα κατάβαθα της ψυχής των νέον θάρρος και νέον σθένος δια να αναλάβουν με αυταπάρνησιν και αυτοθυσίαν το βαρύτατον όντως έργον της διακυβερνήσεως της χώρας εις τόσον δυσκόλους στιγμάς. Και πρέπει να είμεθα βέβαιοι, ότι όπως εξεπλήρωσαν ευόρκως μέχρι τούδε την στρατιωτικήν των αποστολήν, θα εκπληρώσουν κατά τον ίδιον τρόπον και με την ιδίαν επιτυχίαν και την νέαν των αποστολήν.

Ο σχηματισμός κυβερνήσεως δεν απετέλει απλώς μίαν ανάγκην, επιβληθείσαν εκ των περιστάσεων, αλλά και βασικήν προϋπόθεσιν προς ανασύνταξιν και αναδιοργάνωσιν της χώρας. Η πολιτεία, ευρεθείσα ακέφαλος κατά τας τραγικωτέρας στιγμάς της ζωής του ελληνικού έθνους, ήτο φυσικόν να εμπλακή εις το χάος, το οποίον την περιέβαλλε τας τελευταίας ημέρας, και να μην είνε εις θέσιν να προχωρήση προς τους νέους της σκοπούς ούτε κατά βήμα. Η πληθώρα των προβλημάτων, τα οποία εδημιούργησεν η πολεμική ατυχία και αι αντιξοότητες, αι οποίαι προβάλλουν ανά πάσαν στιγμήν εις κάθε σκέψιν περί περισυλλογής και περί ανορθώσεως των ερειπίων, που μας εκληροδότησεν ο πόλεμος, επέβαλλον την παρουσίαν μιας κεφαλής εις το σώμα της πολιτείας. Η καλή διάθεσις και η εκδηλωθείσα από την πρώτην στιγμή προθυμία του νικητού, όπως συνδράμη την προσπάθειάν μας προς αναβίωσιν της χώρας, δεν θα ήσαν αρκεταί, αλλ’ ούτε και επετρέπετο εξ άλλου η επιβάρυνσις τω νικητών με όλας τας φροντίδας της αναδιοργανώσεως του τόπου. Η συνδρομή των και η καθοδήγησίς των δια την οργάνωσιν του Κράτους μέσα εις τα νέα πλαίσια της ευρωπαϊκής συνεργασίας είνε απαραίτητος. Παρίστατο όμως ανάγκη υπερτάτη, όπως της προσπαθείας αυτής ηγηθή η εθνική κυβέρνησις ως εκπρόσωπος του λαού δια να αντιμετωπίση τα πολλαπλά προβλήματα, τα οποία ως αιμάσσουσαι πληγαί χαίνουν εις το σώμα της χώρας. Η κυβέρνησις αύτη, διαθέτουσα ήδη, κατά τας επισήμους διακηρύξεις των αντιπροσώπων του στρατού της κατοχής, και την συναντίληψιν αυτών εις παν ό,τι αφορά την αποκατάστασιν του ρυθμού της χώρας και της ευημερίας αυτού εν τω μέτρω των δυνατοτήτων της παρούσης στιγμής, θα δυνηθή, εξαντλούσα όλην της την καλήν θέλησιν και όλον της τον ζήλον, να διαπιστώση τας ανάγκας της χώρας, να μελετήση αυτάς ριζικώς και να προβή εν συνεχεία εις την ικανοποίησιν αυτών.

Και αι ανάγκαι αυταί είνε πολλαπλαί, τα δε προκύψαντα εκ της πολεμικής ατυχίας προβλήματα εξαιρετικώς πολύπλοκα. Η αναλαβούσα από χθες την άσκησιν των βαρυτάτων της καθηκόντων κυβέρνησις αποτελείται ευτυχώς από άνδρας ικανούς, όπως ανταποκριθούν εις τας ανάγκας των εξαιρετικών περιστάσεων. Προέχει μεταξύ των πρώτων μελημάτων της κυβερνήσεως η αποκατάστασις της τάξεως και της ασφαλείας εις την χώραν, που θα επιτρέψουν την απρόσκοπτον εργασίαν του λαού και την αναδημιουργίαν. Θα παραστή ανάγκη παραλλήλως όπως απογραφούν όλαι αι ανάγκαι της χώρας εις ειδικόν πίνακα, τόσον αι παλαιαί, όσον και αι νέαι, δια να επακολουθήση η έρευνα της αντιμετωπίσεώς των. Αλλά πρωτίστως παρίσταται ανάγκη να ανασυγκροτηθούν τα δημόσια οικονομικά, να καταμετρηθούν αι οικονομικαί ικανότητες της χώρας και να υπολογισθούν αι δυνατότητες της προσαυξήσεώς των μέχρι του βαθμού, που θα επαρκέσουν αύται εις την επούλωσιν των πληγών του πολέμου και των αναγκών του λαού και της χώρας. Και αναποφεύκτως η κυβέρνησις της χώρας θα αποβλέψη εκ των πρώτων εις τον καταρτισμόν του προϋπολογισμού του κράτους, ο οποίος θα είνε όχι μόνον ο γνώμων της δραστηριότητος αυτής, αλλά και το βασικόν της έρεισμα εις την προσπάθειαν να φέρη εις αίσιον πέρας την αποστολήν, την οποίαν επωμίσθη εις τόσον δυσκόλους στιγμάς. Δεν αναμένομεν θαύματα. Όπως η ζωή μας θα είνε ζωή θυσιών και ο προϋπολογισμός μας θα είνε προϋπολογισμός θυσιών. Μαζί όμως με τα άλλα κύρια μέτρα της κυβερνήσεως θ’ αντικατοπτρίζη την πρώτην προσπάθειαν πραγματοποιήσεως των νέων αρχών της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης που θ’ ακολουθήσωμεν.

Η προκήρυξις, την οποίαν ο νέος πρωθυπουργός απηύθυνε χθες προς τον ελληνικόν λαόν, δίδει το μέτρον όχι μόνο της υφισταμένης σήμερον οδυνηράς πραγματικότητος, αλλά και της αποφασιστικής θελήσεως της κυβερνήσεως όπως ανταποκριθή εις τας σημερινάς ανάγκας της χώρας. Θα απαιτηθούν προς τούτο θυσίαι, θα χρειασθούν αιματηραί οικονομίαι, θα παραστή ανάγκη να εργασθώμεν όλοι, ομονοούντες και ηνωμένοι ως είς άνθρωπος, μέχρις εξαντλήσεως των σωματικών και των πνευματικών μας δυνάμεων. Εις το κεφάλaιον των θυσιών και της αόκνου εργασίας η κυβέρνησις δύναται να είνε βεβαία, ότι θα έχη από της πρώτης στιγμής εις το πλευρόν της ολόκληρον τον λαόν, ο οποίος αφού προσέφερεν εις την πατρίδα το πολύτιμον αίμα του, δεν πρόκειται να σταματήση με δισταγμόν προς της αρξαμένης νέας προσπαθείας. Και ως τόσον ορθώς τονίζει η προκήρυξις του κ. πρωθυπουργού «εφεξής όλοι μακράν παντός ξένου συμφέροντος και οδηγούμενοι απλώς και μόνον από το ακραιφνές ελληνικόν συμφέρον, θα προσπαθήσωμεν να ζήση η Ελλάς και να εξασφαλισθή εκ νέου εις τον λαόν της η ειρήνη και η εργασία». Δεν θα διστάση αληθώς κανείς και όλοι θα συμβάλωμεν με όλας μας τας δυνάμεις εις την αναβίωσιν της Ελλάδος, υπέρ της οποίας κάθε μόχθος και κάθε θυσία αποτελούν το στοιχειωδέστερον καθήκον μας κατά τας παρούσας στιγμάς.

Τι ακολούθησε στο επόμενο διάστημα είναι λίγο-πολύ γνωστό. Οι παραλληλισμοί είναι αναπόφευκτοι.

Μπάμπης Παπαδημητρίου, συνώνυμο της προπαγάνδας

Η Χελώνα δεν νομίζει ότι είναι και πολύ δύσκολο να στηριχτεί ο ισχυρισμός του τίτλου, απλώς θα ήθελε να επισημάνει ένα χθεσινό παράδειγμα. Ο φίλτατος κ. Παπαδημητρίου, σε άρθρο του στην Καθημερινή, υποστηρίζει, θολώνοντας κατά την προσφιλή του συνήθεια τα νερά:

Ξεχνούν […] πολλοί από τους «ιδεολόγους» την αρχική προέλευση των χρημάτων που έχουν επενδυθεί, από τις τράπεζες, στα κρατικά ομόλογα. Αφήνουν να εννοηθεί ότι πρόκειται για «λεφτά των τραπεζών», πιθανότατα των μετόχων τους ή των «πλουσίων κερδοσκόπων-επενδυτών». Στην πράξη, πρόκειται για χρήματα των μικρών και μεσαίων αποταμιευτών.

Αυτός ο φτηνός συναισθηματικός λαϊκισμός περί θιγόμενων μικρομεσαίων αποταμιευτών (η λέξη καταθέτης κάνει τζιζ εν προκειμένω) καταρρέει φυσικά αν λάβει κανείς υπόψη τον θεμελιώδη κανόνα της σύγχρονης τραπεζικής και χρηματοπιστωτικής πραγματικότητας: Τα χρήματα που «διαθέτουν» και «επενδύουν» οι τράπεζες δεν σχετίζονται τόσο με τις καταθέσεις των αποταμιευτών που τις εμπιστεύονται, όσο με το παιχνίδι των διαδοχικών δανείων. Για όσους δεν έχουν πάρει ακόμη χαμπάρι το μεγάλο κόλπο, μια εκλαϊκευμένη βιντεοπεριγραφή του τρόπου λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος υπάρχει εδώ.

ΥΓ. Η Χελώνα θα διακινδυνεύσει μια πρόβλεψη, για την οποία φυσικά είναι έτοιμη να πει mea culpa αν πέσει έξω: Το plan A του PSI+ είναι έτσι κι αλλιώς ανεδαφικό και δε θα πραγματοποιηθεί. Αλλά και το plan B, της ενεργοποίησης των CACs δηλαδή, δεν θα συμβεί άμεσα. Όσοι περιμένουν εκλογές και προετοιμάζονται γι’ αυτές, θα βρεθούν και πάλι εκτός πραγματικότητας. Κοντός ψαλμός αλληλούια.

Η άγνοια του Μπάμπη Παπαδημητρίου για το «επιχειρηματικό οικοσύστημα»

Σε άρθρο του στην Καθημερινή της Κυριακής 31/10/2010, ο Μπάμπης Παπαδημητρίου μάς επιδεικνύει για άλλη μια φορά την άγνοια, τη βιασύνη και την προχειρότητά του. Σχολιάζοντας τις προτάσεις της ενδιάμεσης νομισματικής έκθεσης της Τραπέζης της Ελλάδος που παρουσίασε αυτή τη βδομάδα ο διοικητής της Γιάννης Προβόπουλος, πέφτει για πλάκα στην παγίδα που του έστησαν – άθελά τους – οι συντάκτες της, θίγοντας εκ νέου την όποια αξιοπιστία του.

Αφού δεν παραλείπει να εκθειάσει το γεγονός ότι ο κεντρικός τραπεζίτης της χώρας αναλαμβάνει να σχεδιάσει (ή, κατ’ άλλους, να σιγοντάρει) την ασκούμενη οικονομική πολιτική, ρίχνει το παρακάτω βαθυστόχαστο για να ψαρώσει τους αναγνώστες του:

Αν οι δημοσιογράφοι είχαν αντιληφθεί τι είναι το Business Ecosystem, που προτείνει ο κ. διοικητής, θα είχε χειρότερη μεταχείριση από εκείνη που επιφυλάχθηκε στον αντιστασιακό και αγωνιστή Γιάννη Σπράο, στην οποία αναφέρθηκα προηγουμένως.

Στο περίφημο άρθρο του στην έγκυρη επιθεώρηση Harvard Business Review (Μάιος – Ιούνιος 1993), που κέρδισε το βραβείο McKinsey, ο James F. Moore εξήγησε ότι εκείνο που χρειάζεται να διαφυλάξουμε και να ενισχύσουμε επιλεκτικά είναι το ακόλουθο: κάποιες εκατοντάδες δυναμικές επιχειρήσεις, μερικές χιλιάδες δυναμικούς ανθρώπους και αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες ενεργούς πολίτες-καταναλωτές. Μπορεί να έχουμε πολλά προβλήματα, δεν πρέπει όμως να εγκαταλείψουμε όσα εξαιρετικά έχουν χτιστεί. Το δύσκολο στους πολιτικούς είναι να επιτρέψουν στον ιδιωτικό τομέα, που κατέχει τα προηγούμενα, να μην πληρώνει συνεχώς τη διαλυτική κρίση του κράτους.

Επειδή η Χελώνα ως εκ φύσεως δεν ψαρώνει, ακόμα και στη θαλάσσια εκδοχή της, θα δείξει παρακάτω ότι αυτό που ο Μπάμπης Παπαδημητρίου αποδίδει στον James F. Moore βρίσκεται μόνο μέσα στο κεφάλι του προχειρολόγου δημοσιογράφου, ο οποίος επιχειρεί κατά τρόπο απαράδεκτο και αντιδεοντολογικό να προσθέσει ένα υποτιθέμενο επιστημονικό επιχείρημα στις πολιτικές επιλογές που εκθέτει στα άρθρα γνώμης που δημοσιεύει στην εφημερίδα που εργάζεται, βάζοντας ταυτόχρονα λόγια στο στόμα του δύσμοιρου οικονομολόγου. Εκτός αν ο διακεκριμένος δημοσιογράφος είναι απλώς αφελής – αλλά τότε γιατί έχει τέτοιο βήμα σε μεγάλα μέσα ενημέρωσης της χώρας;

Τι αναφέρεται στην ενδιάμεση νομισματική έκθεση της ΤτΕ

Στην ενδιάμεση νομισματική έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος, διαβάζουμε (σελ. 35):

Η οικονομική πολιτική πρέπει να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον ―ένα επιχειρηματικό οικοσύστημα (21)― μέσα στο οποίο θα μπορέσουν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά οι επιχειρήσεις. Το “σύστημα” αυτό πρέπει να χαρακτηρίζεται από απλούς, διαφανείς και σταθερούς κανόνες για τον ανταγωνισμό και τη φορολογία, ξεκάθαρο επιμερισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και περιφέρειας, σαφή εργασιακή νομοθεσία και καθορισμένο χωροταξικό πλαίσιο. Η επιβολή αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων εντός των οποίων θα χορηγούνται οι άδειες επενδύσεων και η αποφυγή καθυστερήσεων λόγω της εύκολης δυνατότητας προσφυγών (από αντιτιθέμενους στις επενδύσεις) θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα στοιχεία. Εν κατακλείδι, το πλαίσιο θα πρέπει να είναι φιλικό προς την επιχειρηματικότητα και απαλλαγμένο από την καχυποψία απέναντί της.

Στην υποσημείωση 21 στην ίδια σελίδα αναφέρεται δε: «Ο όρος εμφανίζεται στο Harvard Business Review«.

Τι καταλαβαίνει ο Μπάμπης Παπαδημητρίου από επιχειρηματικά οικοσυστήματα;

Τίποτα σχεδόν. Βρίσκει το λήμμα της Wikipedia για τον όρο «Business ecosystem» και κακοαντιγράφει βιαστικά μια γραμμή από εκεί, χωρίς να διαβάσει καν τις επόμενες. Έτσι, τσιμπάει την βράβευση του άρθρου, αλλά δεν τσιμπάει τον ορισμό του «επιχειρηματικού οικοσυστήματος» που περιέχεται σ’ αυτό (τονισμοί της Χελώνας):

[Επιχειρηματικό οικοσύστημα] είναι μια οικονομική κοινότητα που υποστηρίζεται από μια υποδομή αλληλεπιδρώντων οργανώσεων και ατόμων – των οργανισμών του κόσμου των επιχειρήσεων. Αυτή η οικονομική κοινότητα παράγει αγαθά και υπηρεσίες με αξία για τους πελάτες, οι οποίοι είναι οι ίδιοι μέλη του οικοσυστήματος. Στις οργανώσεις που συμμετέχουν περιλαμβάνονται οι προμηθευτές, οι κύριοι παραγωγοί, οι ανταγωνιστές και άλλοι συμμέτοχοι. Με τον καιρό, συνεξελίσσουν τις ικανότητες και τους ρόλους τους και τείνουν να ευθυγραμμίζονται με τις κατευθύνσεις που βάζει μία ή και περισσότερες κεντρικές εταιρείες. Αυτές οι εταιρείες που διατηρούν ηγετικούς ρόλους μπορούν ν’ αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου, αλλά η λειτουργία του ηγέτη του οικοσυστήματος εκτιμάται από την κοινότητα διότι επιτρέπει στα μέλη να κινούνται προς κοινά οράματα, να ευθυγραμμίζουν τις επενδύσεις τους και να βρίσκουν αμοιβαία υποστηρικτικούς ρόλους.

Αν κάποιος δεν έχει ήδη παρατηρήσει ότι από τον ορισμό του κατά Moore «επιχειρηματικού οικοσυστήματος» απουσιάζει παντελώς η οποιαδήποτε έννοια που θυμίζει κράτος και κρατική πολιτική, ας σηκώσει το χέρι. Όχι εσύ, Καραμήτρο.

Παρεμπιπτόντως, ν’ αναφέρουμε ότι το θρυλικό βραβείο McKinsey δίνεται απ’ το McKinsey Foundation for Management Research από το 1959 για το καλύτερο άρθρο που δημοσιεύεται κάθε χρόνο στο Harvard Business Review.

Τι λέει στ’ αλήθεια το άρθρο του James F. Moore;

Επειδή, βεβαίως, ζούμε στην εποχή του διαδικτύου και η πρόσβαση στην πληροφορία κλπ. κλπ. κλπ., η Χελώνα δεν δυσκολεύτηκε να εντοπίσει το εν λόγω άρθρο του James F. Moore, και με χαρά παρουσιάζει ένα περίγραμμά του, το οποίο μπορεί να φανεί χρήσιμο τόσο στους συντάκτες της έκθεσης της ΤτΕ, όσο και στον διακεκριμένο συντάκτη της Καθημερινής, που, σαν να αποτελούν όργανα αλλοτρίων συμφερόντων, χρησιμοποιούν έναν όρο για να περιγράψουν άλλο πράγμα από αυτό που εννοεί ο εισηγητής του – ή ίσως προχωρούν ένα βήμα παραπέρα απ’ αυτόν.

Ο τίτλος του βραβευμένου άρθρου του James F. Moore είναι «Predators and Prey: A new ecology of competition», ήτοι «Θύτες και θύμα: Μια νέα οικολογία του ανταγωνισμού». Δημοσιεύθηκε στο Harvard Business Review στο τεύχος Μαΐου-Ιουνίου 1993 με την (προφανή για όλες τις εποχές, νομίζουμε) προμετωπίδα «Για τις περισσότερες επιχειρήσεις σήμερα, το μόνο πραγματικά βιώσιμο πλεονέκτημα προκύπτει από την υπέρβαση του ανταγωνισμού στην καινοτομία».

Το άρθρο ανήκει στον χώρο του μάνατζμεντ και όχι της δημόσιας διοίκησης και προτείνει ένα μοντέλο σκέψης για τους μάνατζερ των επιχειρήσεων, το οποίο αναγνωρίζει ότι σε μια ελεύθερη αγορά καμιά επιχείρηση δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς άλλες επιχειρήσεις, και άρα η με κάποιο τρόπο συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στους στόχους τόσο των κυρίαρχων όσο και των περιφερειακών επιχειρήσεων κάθε κλάδου. Χρησιμοποιεί δε την μεταφορά του «οικοσυστήματος» εκεί που η παραδοσιακή οικονομική επιστήμη θα έβαζε την λέξη «κλάδος».

Ο Moore υποστηρίζει ότι οι διευθύνοντες πρέπει να αναπτύξουν νέες ιδέες και εργαλεία στρατηγικής σ’ ό,τι αφορά την καινοτομία, τις επιχειρηματικές συμμαχίες και την ηγεσία σε πελάτες και προμηθευτές. Αναφέρεται στον ορισμό της συνεξέλιξης που δίνει ο ανθρωπολόγος Gregory Bateson, όπου αλληλεξαρτώμενα είδη εξελίσσονται σ’ έναν ατέρμονα αμοιβαίο κύκλο, στον οποίον «οι αλλαγές στο είδος Α διαμορφώνουν το έδαφος για την φυσική επιλογή στο είδος Β» – και αντίστροφα.

Υποστηρίζει ότι οι εταιρείες Apple, IBM, Ford, Wal-Mart και Merck έχουν υπάρξει ή είναι ακόμη ηγέτες ενός επιχειρηματικού οικοσυστήματος. Ορίζει το «επιχειρηματικό οικοσύστημα» κατά τον τρόπο που αναφέρουμε παραπάνω.

Επισημαίνει 4 στάδια στην ζωή ενός επιχειρηματικού οικοσυστήματος. Γέννηση, επέκταση, ηγεσία, ανανέωση. Στο πρώτο στάδιο εισάγεται η παραγωγική καινοτομία. Στο δεύτερο αποκτά καταναλωτικό έδαφος, δημιουργείται η αντίστοιχη αγορά. Στο τρίτο, η αρχική εταιρεία αποκτά την κυριαρχία στην αγορά αυτή. Στο τέταρτο, δίνονται οι εναλλακτικές λύσεις όταν η αγορά κορεστεί.

Κατόπιν, παρουσιάζει με λεπτομέρειες τις περιπτώσεις των εταιρειών που αναφέρονται παραπάνω σύμφωνα με το μοντέλο των τεσσάρων σταδίων.

Οι αναφορές του στο κράτος και την πολιτική του είναι μηδαμινές: ανάφερεται μια φορά στον όρο «antitrust», άλλη μία στον όρο «δικαστήριο», δύο φορές στην προστασία των βιομηχανικών πατεντών, μια φορά στα «θεσμικά παράθυρα» (που μπορούν να εκμεταλλευτούν οι επιχειρήσεις σε αναζήτηση της καινοτομίας) και κάνει μια κάπως ευρύτερη αναφορά στη θέση των φαρμακευτικών εταιρειών και τη μείωση της προστασίας τους από το κράτος με διάφορους τρόπους.

Κλείνει δε το βαρύ κι ασήκωτο άρθρο του ως εξής:

Για τα άτομα που εμπλέκονται σ’ αυτές τις μάχες των οικοσυστημάτων, το τίμημα είναι υψηλό. Ως κοινωνία, πρέπει να βρούμε τρόπους να βοηθήσουμε τα μέλη των οικοσυστημάτων που πεθαίνουν να μπουν σε πιο ζωντανά οικοσυστήματα, αποφεύγοντας τον πειρασμό να τονώσουμε τα αποτυχημένα οικοσυστήματα. Από οικολογική άποψη, δεν έχει σημασία ποια ακριβώς οικοσυστήματα θα παραμείνουν ζωντανά· αντιθέτως, εκείνο που είναι απαραίτητο είναι ο ανταγωνισμός μεταξύ τους να είναι άγριος και δίκαιος – και ο καταλληλότερος να επιβιώσει.

Η ανάλυση του James F. Moore είναι ενδιαφέρουσα, αλλά πρόκειται για  μια ανάλυση περιορισμένη: θεωρεί δεδομένους τους παίκτες του (οικο)συστήματος και προσπαθεί να τους διασώσει.

Όμως η Χελώνα, με το δεδομένο ότι βρίσκεται στην άλλη όχθη του ποταμού, εξοργίζεται από την άθλια χρήση του όρου «επιχειρηματικό οικοσύστημα» τόσο από τους συντάκτες της ενδιάμεσης έκθεσης της ΤτΕ, όσο κι από την εκ καραμπόλας χρήση του όρου από τον Μπάμπη Παπαδημητρίου. Δεν εκπλήσσεται, βέβαια, από την υπαλληλική νοοτροπία των διαχειριστών της εξουσίας και των παπαγάλων τους, αλλά δε μπορεί και να κοιμηθεί ήσυχα. Αν ήσαστε σοβαροί, κύριοι, θα μπορούσαμε και να συζητήσουμε. Αλλά τώρα;

Τι παραλείπει να μεταφέρει ο Μπάμπης Παπαδημητρίου από την ενδιάμεση έκθεση της ΤτΕ;

Λέει κι άλλα η ενδιάμεση έκθεση της ΤτΕ, πέραν αυτών που διαλέγει να τονίσει ο Μπάμπης Παπαδημητρίου. Ακολουθώντας την μέθοδο του έμπειρου δημοσιογράφου, θα απομονώσουμε φράσεις απ’ αυτήν, για να δούμε αν μπορούμε να βάλουμε λόγια στο στόμα του Γιάννη Προβόπουλου. Μόνο που η Χελώνα πάντα ξεχωρίζει τις πηγές από τις απόψεις της και βάζει αποσιωπητικά όπου κόβει λέξη:

Οι δανειακές επιβαρύνσεις του ελληνικού επιχειρηματικού τομέα είναι χαμηλότερες ως ποσοστό του ΑΕΠ από ό,τι συμβαίνει στο εξωτερικό και επομένως υπάρχουν μεγαλύτερα περιθώρια για επενδύσεις. […] Η μικρομεσαία ελληνική επιχείρηση […] στηρίχθηκε από τις οικονομικές πολιτικές. […] Οι λόγοι που οδήγησαν στην περιορισμένη ανάπτυξη των ελληνικών επιχειρήσεων πρέπει να αναζητηθούν […] στην έλλειψη κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης, στ[ην] […] εκτεταμένη εισφοροδιαφυγή […], στον στενό ορίζοντα πολλών επιχειρήσεων. Συνοψίζοντας, είναι βέβαιο ότι η διαδικασία που περιγράφεται πιο πάνω συνεπάγεται απαιτήσεις […] από την επιχειρηματική κοινότητα […] Εξάλλου, οι επιχειρήσεις πρέπει να λάβουν υπόψη ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση θα επιφέρει αλλαγές στον τρόπο που αξιολογούνται οι χρηματιστηριακές αξίες. Γι’ αυτό καλούνται πλέον να επιδείξουν μακρόπνοα επιχειρηματικά σχέδια και όχι βραχυχρόνια κέρδη.

Το επιχειρηματικό οικοσύστημα των ελληνικών επιχειρήσεων ΜΜΕ

Τι θα έπρεπε να πει, λοιπόν, μια ανάλυση για το «επιχειρηματικό οικοσύστημα» των ελληνικών επιχειρήσεων στο χώρο των μέσων μαζικής ενημέρωσης; Ε, πρώτα απ’ όλα, θα αναγνώριζε ηγετική θέση στο κράτος, το οποίο χρηματοδοτεί τις δραστηριότητές τους. Κατόπιν, θα έβαζε τις επιχειρήσεις των ΜΜΕ στη θέση τους, ως περιφερειακών δυνάμεων. Κι έπειτα, θα έδειχνε ότι το οικοσύστημα δεν υπάρχει χωρίς και τους δυο παράγοντες. Όπως το θέτει κι ο James F. Moore στο βραβευμένο άρθρο του,

Ενώ και το λιοντάρι και η αντιλόπη ανήκουν στο υγιές οικοσύστημα της σαβάνας, παλεύουν το ένα ενάντια στο άλλο για να καθορίσουν σε ποια έκταση κάθε είδος επεκτείνεται μέσα του.

ΥΓ. Κάθε ομοιότητα με πραγματικά πρόσωπα είναι συμπτωματική.

Τι δεν γνωρίζει ο Μπάμπης Παπαδημητρίου για την ελληνική ναυτιλία

Σε άρθρο του στη σαββατιάτικη Καθημερινή, με αφορμή την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αποκλείσει τον Ελληνικό Νηογνώμονα από την αγορά Ελέγχου και Πιστοποίησης πλοίων, ο Μπάμπης Παπαδημητρίου υποστηρίζει (ο τονισμός της Χελώνας):

Μια ακόμη παταγώδης αποτυχία του κράτους αποκαλύφθηκε με την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αποκλείσει τον Ελληνικό Νηογνώμονα από την αγορά Ελέγχου και Πιστοποίησης πλοίων. Την προσβλητική για το κύρος της Ελλάδας στη διεθνή ναυτιλία εξέλιξη ήδη τη γνωρίζαμε. O διεθνής Νηογνώμονας (International Association of Classification Societies) μας είχε αποπέμψει πρώτος. Στις 18(!) παρατηρήσεις των κοινοτικών λείπουν και τα στοιχειώδη.

Η Ελλάδα έχασε κύρος, χρήματα και θέσεις απασχόλησης. Κάποιοι πρέπει να τιμωρηθούν και να «φέρουν πίσω τα λεφτά». Θυμηθήκαμε πως η χώρα μας χάνει τεράστιους πόρους στη ναυτιλία, έναν τομέα στον οποίο, όπως και πάλι τις προάλλες αποδείχθηκε, ο ελληνικός εφοπλισμός διατηρεί τα πρωτεία, (πάνω από 4.000 καράβια συν περίπου 500 που ετοιμάζονται) μπροστά από Ιάπωνες, Κινέζους, Γερμανούς και Αμερικανούς.

Διαφεύγει, βέβαια, του γνωστού δημοσιογράφου μια σημαντική λεπτομέρεια για τον Ελληνικό Νηογνώμονα, την οποία άλλοι αρμοδιότεροι δημοσιογράφοι επισημαίνουν στην δική τους αντιμετώπιση του θέματος:

Ο Ελληνικός Νηογνώμονας λειτουργεί με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας και εκδίδει πιστοποιητικά αξιοπλοΐας πλοίων. Επίσης, διατηρεί βιομηχανικό τμήμα για την έκδοση πιστοποίησης, καθώς και τμήματα μελετών και ερευνών σε συνεργασία με το ΕΜΠ και άλλα ερευνητικά ιδρύματα.

Σημειώνεται ότι μεταξύ των μετόχων ενός νηογνώμονα δεν πρέπει να περιλαμβάνονται πλοιοκτήτες, ναυπηγοί ή άλλοι οι οποίοι αναπτύσσουν εμπορική δραστηριότητα στην κατασκευή, τον εξοπλισμό, την επισκευή ή την εκμετάλλευση πλοίων.

Ο Ελληνικός Νηογνώμονας ιδρύθηκε το 1919, ενώ το 1992 πέρασε στον έλεγχο επιχειρηματιών, επικεφαλής των οποίων ήταν ο κ. Περικλής Παναγόπουλος, ο οποίος αποχώρησε λίγο αργότερα. Βασικοί μέτοχοι σήμερα είναι οι κκ. Γιώργος Βερνίκος, Ιωάννης Κούτσης, Κώστας Ματαράγκας, κληρονόμοι Διονύση Μελισσηνού.

Έχει άδικο η Χελώνα που σταμάτησε να διαβάζει το άρθρο του Μπάμπη Παπαδημητρίου μετά από τρεις αράδες; Τι βάρος μπορεί να έχουν οι προτάσεις του δημοσιογράφου στη συνέχεια του άρθρου του όταν δεν έχει κατορθώσει να γνωρίζει (ή αποσιωπεί;) μια θεμελιώδη παράμετρο του ζητήματος του Ελληνικού Νηογνώμονα ΑΕ;

[αν ο σύνδεσμος της Ναυτεμπορικής δεν είναι ενεργός, μπορείτε να δείτε ολόκληρο το άρθρο εδώ]