Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι

Σαν σήμερα γεννήθηκε το 1893 ο Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι. Το 1980, οι Ολλανδοί Mecano μελοποίησαν τούτο το άτιτλο ποίημα του Μαγιακόφσκι, φτιάχνοντας έναν θρύλο:

Πώς να γράψετε ένα ντανταϊστικό ποίημα

tristan_tzara1Πάρτε μια εφημερίδα.
Πάρτε ένα ψαλίδι.
Διαλέξτε από την εφημερίδα ένα άρθρο στο μέγεθος του ποιήματος που θέλετε να κάνετε.
Κόψτε με το ψαλίδι το άρθρο.
Κατόπιν κόψτε προσεκτικά τις λέξεις που αποτελούν το άρθρο και βάλτε τις μέσα σε μια τσάντα.
Ταρακουνήστε μαλακά την τσάντα.
Κατόπιν αρχίστε να βγάζετε από την τσάντα τη μία λέξη μετά την άλλη.
Αντιγράψτε τις ευσυνείδητα.
Με τη σειρά που βγήκαν από την τσάντα.
Το ποίημα θα σας μοιάζει.
Και να που γίνατε ένας απείρως πρωτότυπος συγγραφέας με μια χαριτωμένη ευαισθησία, έστω κι αν δεν σας καταλαβαίνει το άξεστο κοπάδι.

Από το «Μανιφέστο για τον αδύναμο έρωτα και τον πικρό» (1920) του ντανταϊστή ποιητή Τριστάν Τζαρά, που αν ζούσε θα έκλεινε σήμερα τα 117.

Ελεύθερη διδασκαλία

Ακούγοντας
Για κοινωνία αταξική
Αμέσως το παιδί ονειρεύεται
Τον κόσμο-σκασιαρχείο

Και με καλοσυνάτη αδιαφορία
Χαμογελάει
Σαν ο καθηγητής του «Vive la France»
Του λέει πως είναι ο τελευταίος
Κι όταν ο ίδιος πάλι του μαθαίνει
Το Πιστεύω
Τίποτε δεν καταλαβαίνει από Θρησκευτικά
Κι απ’ όλα τα μελό κηρύγματα

Καμιά δε δίνει προσοχή
Στο κήρυγμα της αρετής και της ευσέβειας
Χαμογελάει ακούγοντας
Πως και στη Γαλλική Ιστορία επίσης
Είναι τελευταίος
Και τελευταίος των τελευταίων και στην Κατήχηση
Μα θα ‘πρεπε να ντρέπεσαι
Λέει ο ταπεινωτής του
Να ντρέπομαι γιατί
Λέει το παιδί
Δεν πάει πολύς καιρός
Που εσείς ο ίδιος μού είπατε
Πως οι έσχατοι θα γίνουν πρώτοι.

Περιμένω.

του Ζακ Πρεβέρ (μετάφραση: Γιάννης Βαρβέρης)

Στο γιουσουρούμ

Σήμερα το πρωί στο γιουσουρούμ, όχι στην πλατεία Αβησσυνίας, αλλά κάτω στη γέφυρα του Πιλ-Πουλ, στην πρώην «κορεάτικη αγορά», χαζεύω τα εκτιθέμενα προς πώληση. Ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης, το αλάνθαστο χρη(σ)ματιστήριο του μεταχειρισμένου, του απορρίμματος που αποκτά νέα ζωή, εφόσον πετύχει μια τιμή που αξίζει τον κόπο. Αλλιώς, αργά ή γρήγορα, πίσω στον κάλαθο των αχρήστων.

Μεταξύ των αντικειμένων, οι επιστολές που αντάλλαξαν ο φοιτητής της Περούτζια με τους γονείς του, πίσω στο 1963, σκόρπιες στην πλάκες της Ερμού, μερικοί τόμοι του νομικού περιοδικού Θέμις από το 1909-1910 με ένα ευρώ το κομμάτι και, λίγο παραπέρα, ο πρώτος τόμος του Καρούζου, ένα μόνο ευρώ κι αυτός.

Τον ξεφυλλίζω, μα δε διαβάζω, μόνο απλώνω το χέρι στη βιβλιοθήκη να τραβήξω τον Θρίαμβο χρόνου, των εκδόσεων Απόπειρα (στην πρώτη του έκδοση Ποιήματα για τη Μαρία, αν δε με απατά η μνήμη μου) και αυτό το εφήμερο καρουζικό που δεν ξεχνάω:

Φωνές αγάπης
πανικού
μεγάλες φλόγες
ματαιότητας
αν και δεν έχω
τα γυαλιά μου.

Ο ποιητής σημειώνει την ημερομηνία 22.12.1984, μα βέβαια τίποτα δεν έχει αλλάξει.

Κυριακή, εκλογική Κυριακή

Αν και θα πάω να ψηφίσω, θυμήθηκα αυτό το ποίημα του Ναζίμ Χικμέτ, μεταφρασμένο από τον Γιάννη Ρίτσο:

ΚΥΡΙΑΚΗ

Σήμερα ημέρα Κυριακή.
Και σήμερα πρώτη φορά
μ’ αφήκαν νάβγω στη λιακάδα
κ’ εγώ
πρώτη φορά στη ζωή μου
κοίταξα, ασάλευτοις τον ουρανό.
Πόσο μακριά από μένανε είναι
πόσο γαλάζιος είναι
πόσο απέραντος.
Κάθουμαι καταγής
γιομάτος σεβασμό
τη ράχη μου στον άσπρο τοίχο αποκουμπώντας.
Όχι δεν είναι τούτη τη στιγμή
για να ριχτώ στα κύματα.
Όχι ο αγώνας τούτη τη στιγμή
Ούτε κ’ η λευτεριά κι ούτε η γυναίκα.
Η γης, ο ήλιος κ’ η αφεντιά μου.
Είμαι ένας άνθρωπος ευτυχισμένος.

Wie es geht, wenn alles steht…

Θα συγχωρήσουμε τον ανώνυμο μεταφραστή που δεν κράτησε και την ομοιοκαταληξία, αλλά θα πρέπει να παραδεχτούμε το κέφι με το οποίο μετέφρασε κάτι που, συνήθως, μεταφράζεται αυτομάτως ή μηχανικά.

Τι να κάνετε, όταν όλα είναι όρθια

Τι να κάνετε, όταν όλα είναι όρθια

Ένα ποίημα

Ένα ποίημα του Γιάννη Πατίλη, εκδότη του καλού λογοτεχνικού περιοδικού Πλανόδιον, από τη συλλογή Ζεστό Μεσημέρι (1984). Χρόνια τώρα δε μπορώ να ξεπεράσω το λογοπαίγνιο με τα πτυχία!

Και ο εαυτός σου να σε συγκινεί
Δεν είναι λίγο.
Το μεσημέρι πολιορκεί το δωμάτιο.
Το ντιβάνι, τις καρέκλες, τα βιβλία.
Κοιτάζω το σώμα μου.
Τι μυστήριο! Τι τελική αφετηρία!
Στον τοίχο κοιτάζω τα νοερά μου πτυχία.
Πτυχία· τι να ‘ναι πτυχία;
Παραφθορά του επιτυχία;
του ευτυχία;
Σύντμηση του πτυελοδοχεία;
Πανεπιστήμιο Αθηνών κρεματόριο του πνεύματος!
Εφτά χρόνια να κατέβω τριανταεφτά σκαλιά!
Τι κάθεστε εκεί μέσα αριβίστες πασοκάκια
Φιλόσοφοι του μεσονυκτίου
Κυρίες με τα διπλά επίθετα;
Κι έχετε και τον Ηράκλειτο
Στα ράφια σας
Να σας κοιτάει!